Jesteś tu:   Centrum Cyfrowe2017

Szereg absurdów i patologii – Klub Jagielloński o działalności OZZ

Działalność Organizacji Zbiorowego Zarządzania prawami autorskimi (OZZ) od kilku lat budzi duże kontrowersje, szczególnie ze względu na znikomą transparentność ich funkcjonowania i raportowania finansowego. Problemy z działaniem OZZ potwierdza nowy raport Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego, pod tytułem: “W czyim interesie? Funkcjonowanie organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w Polsce”.

Okladka-raport-OZZ-podstawowa-325x461

Organizacje zbiorowego zarządzania – takie jak np. ZAiKS , STOART, SAWP czy ZPAV – obracają ogromnymi środkami w imieniu swoich członków i innych twórców. Organizacje te w 2015 roku odnotowały łączne przychody z opłat za eksploatację praw autorskich na kwotę ponad 611 milionów złotych. Dysponują też pokaźnym majątkiem – ich krótkoterminowe inwestycje wynoszą 1,5 miliarda złotych. Konkluzja raportu CAKJ nie jest optymistyczna – działalności OZZ nadal towarzyszy “szereg absurdów i patologii”. Dla użytkowników kultury szczególnie problematyczna jest kwestia naliczania tantiem – zarówno ich wysokość jak i mechanizm ich pobierania. Natomiast dla twórców szczególnie dotkliwy jest fakt, że podział zebranych środków jest zbyt powolny. W 2015 roku na kontach organizacji pozostało 825 milionów złotych pobranych w poprzednich latach. Repartycja jest też obciążona wysokimi kosztami działalności OZZ (średnio 19% pobieranych opłat). (więcej…)

Kserokopia #55 (10-23 marca)

W tym numerze Kserokopii przedstawiamy nowe dokumenty dotyczące reformy prawa autorskiego w Unii Europejskiej, w tym długo oczekiwany projekt raportu dotyczącego reformy prawa autorskiego przez Komisję Prawa Parlamentu Europejskiego (JURI). Zachęcamy też do zapoznania się z raportem nt. nieprawidłowości w funkcjonowaniu Organizacji Zbiorowego Zarządzania przygotowanym przez Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego. Z ciekawostek polecamy natomiast artykuł o różnych podejściach do fotografowania w muzeach i wyrok Sądu Najwyższego USA, w którym uznano że stroje cheerleaderek podlegają ochronie prawnoautorskiej.

Kserokopie

CO NOWEGO W SIECI

Nieprawidłowości w działaniach OZZ

Działalność Organizacji Zbiorowego Zarządzania prawami autorskimi (OZZ) od zawsze budzi duże kontrowersje, szczególnie ze względu na znikomą transparentność ich funkcjonowania i raportowania finansowego. Zespół ekspertów Centrum Analiz Klubu Jagiellońskiego przedstawił raport dotyczący m.in. tego zagadnienia – “W czyim interesie? Funkcjonowanie organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w Polsce”. Przypominamy, że w 2015 również opublikowaliśmy raport na ten temat – „Polskie organizacje zarządzania zbiorowego i ich dane finansowe”.

Prawo autorskie w muzeach

Użytkowników kultury często denerwuje zakaz fotografowania w niektórych muzeach. Ostatnio w paryskim Luwrze student historii sztuki został wyprowadzony z wystawy z powodu fotografowania dzieł Valentina de Boulogne, twórcy zmarłego 400 lat temu. O francuskim podejściu do fotografowania dzieł sztuki (nawet tych w domenie publicznej, które naszym zdaniem zgodnie z prawem każdy może sfotografować) oraz o różnych politykach muzeów w zakresie tego tematu przeczytać można na blogu 1709.

Benh Lieu Song,  https://en.wikipedia.org/wiki/File:Louvre_2007_02_24_c.jpg#/media/File:Louvre_2007_02_24_c.jpg, CC-BY

Benh Lieu Song, https://en.wikipedia.org/wiki/File:Louvre_2007_02_24_c.jpg#/media/File:Louvre_2007_02_24_c.jpg, CC-BY


(więcej…)

Solidne stanowisko rządu w sprawie reformy prawnoautorskiej

Zaprezentowane na posiedzeniu Komisji Sejmowej ds. Unii Europejskiej polskie stanowisko w sprawie reformy prawa autorskiego wybrzmiało ostrzej niż wskazywałby na to sam tekst. Długo oczekiwany dokument dobrze identyfikuje zarówno szanse jakie stwarza Europejczykom reforma jak i zagrożenia, które Komisja Europejska wpisała do projektu pod postacią kontrowersyjnych propozycji podatku od linków i filtra treści. Co cieszy, stanowisko uwzględnia wiele z zaprezentowanych przez nas wcześniej postulatów.

Propozycje Komisji Europejskiej ocenione negatywnie

  • Prawa wydawców prasy (art.11)

Rząd RP słusznie podkreśla, że reforma nie powinna być pretekstem do tworzenia nowych praw na rzecz wydawców, a jedynie ułatwiać egzekwowanie już obecnie funkcjonujących uprawnień. Motywując tę opinię, w stanowisku zwrócono uwagę na szereg zagrożeń, z jakimi wiąże się zaproponowana przez KE regulacja: kumulacja praw w rękach wydawców która rodziłaby groźbę dwukrotnego licencjonowania, ochrona praw wydawców przez 20 lat (tak długi czas ochrony nie miałby związku z ekonomiczną wartością publikacji prasowych), czy kolejne zagrożenie dla korzystania z utworów w ramach dozwolonego użytku.

Zgadzamy się z opinią przedstawioną w stanowisku, że wprowadzane rozwiązania nie muszą mieć charakteru nakazowego. Uważamy, że artykuł 11 trzeba usunąć. Stanowisko polskie otwiera drogę do tego ruchu.

  • Filtr treści (art. 13)

W stanowisku słusznie zidentyfikowano wyzwanie, jakim jest egzekwowanie praw autorskich w internecie w przypadku naruszeń na skalę komercyjną. MKiDN jasno stwierdza, że zaproponowany przez Komisję filtr treści nie rozwiąże problemu tych naruszeń. Naszym zdaniem kwestia zapobiegania naruszeniom praw autorskich na komercyjną skalę  w internecie nie jest kwestią wprowadzania nowych mechanizmów, a skuteczniejszego egzekwowania już istniejącego porządku prawnego.

Co istotne, w stanowisku zwrócono uwagę na fakt, że Komisja Europejska chce wymusić swoją propozycją wprowadzenie mechanizmów blokowania treści, które są kosztowne. Rząd zauważa, że proponowane rozwiązanie promuje podmioty o silnej pozycji rynkowej i że takiego rozwiązania nie poprze. Zgadzamy się z tą diagnozą i podkreślamy, że filtr treści jest rozwiązaniem sprzecznym zarówno z prawem do prywatności i swobody wypowiedzi jak i z wyrokami TSUE.

Propozycje Komisji Europejskiej ocenione pozytywnie

  • Dozwolony użytek (art. 3-5)

Cieszy nas, że rząd popiera umożliwienie instytucjom badawczym, edukacyjnym i kulturalnym korzystania z utworów przy pomocy nowych technologii. Podkreśla również, że ważne jest dostosowanie wyjątków do cyfrowej rzeczywistości. W stanowisku rządu RP zabrakło jednak tych postulatów, które realizowałby podstawowe cele jakie stawia się przed dwoma kluczowymi mechanizmami w gospodarce opartej na wiedzy czyli dobrej, dostępnej edukacji i rozwojowi narzędzi technologicznych.

Należy mieć na uwadze, że polski dozwolony użytek edukacyjny jest lepiej skonstruowany niż propozycja KE. Co bardzo ważne, rząd rozumie, że możliwość uzyskania licencji na dany utwór nie powinna wyłączać możliwości skorzystania z dozwolonego użytku edukacyjnego. Polskie stanowisko nie wyklucza zatem możliwości wykreślenia licencji z artykułu 4 dyrektywy i jest to dobra wiadomość.

To dobrze, że rząd popiera wprowadzenie wyjątku obejmującego TDM (eksplorację tekstów i danych), jednak i tutaj można było bardziej ambitnie określić cele. Wyjątek TDM powinien obejmować wszystkie podmioty chcące korzystać z tych narzędzi w dowolnym celu, by zapewnić innowacyjność nie tylko badań naukowych, ale i całej Europejskiej gospodarki.

  • Godziwe wynagrodzenie twórców i artystów wykonawców (art. 14-16)

Założenia dotyczące przejrzystości dostępu do informacji o przychodach i o eksploatacji utworów przez pośredników internetowych są bardzo istotnym elementem poprawy bytu artystów w cyfrowej gospodarce i rząd słusznie popiera te propozycje. Otwiera to twórcom możliwość podwyższenia wynagrodzenia. Co ważne rząd widzi, że zaproponowane mechanizmy są tak ogólne, że mogą w praktyce okazać się nieskuteczne.

Naszym zdaniem zwiększenie przejrzystości działania pośredników jest kwestią kluczową dla rozwiązania wielu problemów z funkcjonowaniem prawa autorskiego. Wprowadzenie mechanizmu w tym zakresie powinno poprzedzać jakiekolwiek inne zmiany ingerujące w relacje między podmiotami na wolnym rynku, jak ten np. proponowany w art. 13.

Brakujące elementy

Stanowisko Polski odnosi się ściśle do propozycji Komisji i szkoda, że rząd nie skorzystał z okazji by wprowadzić inne kwestie pod rozwagę. Reforma powinna objąć ochronę domeny publicznej przed zawłaszczaniem, wolność panoramy, prawo do remiksu, wypożyczanie e-booków czy wyjątek na rzecz udostępniania zdigitalizowanych zasobów w internecie.

Strona 1 z 512345

O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Cyfrowego.
Creative Commons License

Centrum Cyfrowe Projekt:Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa, kontakt@centrumcyfrowe.pl

Centrum Cyfrowe jest częścią Fundacji Projekt: Polska.

Projekt Polska

Nasi partnerzy

 

Należymy do:
logo koalicji otwartej edukacji  Member of The Internet Defense League
logo koalicji Copyright For Creativity       logo koalicji stowarzyszenia communiaofop_logo