Jesteś tu:   Centrum CyfroweInformacje

Ambitny, ale wymagający dopracowania projekt ustawy o zbiorowym zarządzaniu – nasze stanowisko

Zbiorowe zarządzanie prawami autorskim i pokrewnymi wpływa na dostęp do kultury – to w jaki sposób udostępniane są utwory oraz kto i na jakich zasadach może z nich korzystać. W Polsce organizacje zbiorowego zarządzania (OZZ) to stowarzyszenia o specjalnych uprawnieniach przyznanych przez ustawę, które reprezentują interesy swoich członków, jak i w niektórych przypadkach również artystów niezrzeszonych. Niedawno upłynął termin wdrożenia do polskiego prawa dyrektywy 2014/26/UE  w sprawie zbiorowego zarządzania. Dlatego też przyspieszeniu uległy prace nad nową ustawą regulującą działalność OZZ.

OZZ reprezentują artystów w zakresie udzielania licencji, odpowiedzialne są za pobieranie opłat za korzystanie z utworów i za przekazywanie (repartycję) zgromadzonych środków artystom. W 2015 przeprowadziliśmy badanie sprawozdań finansowych OZZ, z którego wynikało, że system funkcjonowania organizacji zbiorowego zarządzania nie sprzyja stawianiu interesów finansowych twórców w centrum działalności OZZ.

Szansą na zmianę praktyk działalności OZZ jest wdrożenie dyrektywy w sprawie zbiorowego zarządzania. Twórcy projektu ustawy wdrażającej nie ograniczyli się jedynie do skopiowania tekstu dyrektywy, ale potraktowali cały proces jako szansę na stworzenie odpowiednich mechanizmów kontroli – stąd też projekt jest bardzo wielowątkowy.

Nasze stanowisko dotyczące tego projektu przedstawiliśmy MKiDN.

Nasze główne postulaty dotyczące systemu zbiorowego zarządzania:

  1. Organizacje zbiorowego zarządzania powinny działaś w przejrzysty sposób, tak aby umożliwić kontrolę społeczną. Uważamy, że zakres sprawozdawczości wymaganej od OZZ powinien ulegać stopniowemu rozszerzeniu.
  2. Dane finansowe to nie wszystko – bardzo ważne są dane dotyczące wykorzystania konkretnych utwór (jak np. liczba pobrań, ilość odtworzeń w radiu). Należy stworzyć system umożliwiający artystom dostęp do tych informacji.  Postulujemy, aby ustawowo zobowiązać zarówno OZZ jak i użytkowników do stworzenia systemu monitorowania wykorzystania utworów.
  3. Dane, które zgodnie z projektem ustawy OZZ muszą przekazywać twórcom, jak i te przekazywane do publicznej wiadomości, powinny być otwarte – dostępne w sposób ciągły za pośrednictwem standardowych interfejsów (API) i zapisane w otwartych formatach tak, aby można je było automatycznie przetwarzać. Byłoby to możliwe dzięki stworzeniu modelu komunikowania się, zbierania danych i rozliczania się przez OZZ, który jak najpełniej wykorzystywałby możliwości dane przez nowe technologie.
  4. Niezwykle ważna kwestią jest uregulowanie relacji pomiędzy OZZ a podmiotami świadczącymi działalność kulturalną, społeczną i edukacyjną, tak aby te drugie miały w jak największym stopniu ułatwione prowadzenie swojej działalności. Niezbędne jest w tym celu obniżenie stawek za wykorzystywanie utworów poza dozwolonym użytkiem dla tych podmiotów.
  5. Dużym problemem na polskim rynku, szczególnie dla instytucji kultury oraz jednostek systemu oświaty, jest funkcjonowanie firm oferujących “parasole licencyjne”.  Należy objąć firmy prowadzące taką działalność obowiązkami nałożonymi na OZZ, tak aby nie mogły wymuszać opłat za korzystanie z utworów w ramach dozwolonego użytku.
  6. Niezbędne jest ustawowe określenie szczegółowych zasad dokonywania potrąceń przez organizacje, tak aby twórcy mieli pewność co do wysokości przekazywanych im wynagrodzeń w jak najwyższym stopniu odpowiadającej tej pobranej przez OZZ. Ustawowo określone limity potrąceń (przede wszystkim na pokrycie kosztów działalności OZZ) powinny mieć formę progów procentowych, a nie kwotowych, żeby odzwierciedlać różnice w zasobności tych organizacji.
  7. Systemy zbiorowego zarządzania i wolnych licencji powinny funkcjonować równolegle, a ustawa powinna wprost dopuszczać udzielanie przez uprawnionego wszelkiego typu wolnych licencji, także o komercyjnym charakterze.
  8. Zaproponowane przez twórców ustawy wyłączenia od zasad Rozporządzenia 2016/679 są w sprzeczności z unijnym systemem ochrony danych. Mając na względzie ilość gromadzonych danych osobowych przez OZZ, należy stworzyć taki system, w którym interesy OZZ nie są realizowane kosztem ochrony danych osobowych kluczowej dla praw podstawowych. 
  9. Konieczne jest opracowanie i wdrożenie mechanizmu ubezpieczeń społecznych artystów, który uwzględniałyby specyfikę zarobkowania tej grupy zawodowej, strukturę kosztów jakie ponoszą na prowadzenie działalności twórczej oraz nieregularność ich przychodów. Praca nad projektem ustawy jest dobrym momentem do przemyślenia roli OZZ w tym systemie.

 

Kserokopia #57 (27 kwietnia – 18 maja)

W tym numerze Kserokopii zachęcamy przede wszystkim do refleksji nad poziomem trwającej reformy prawa autorskiego – Politico ocenia ją bardzo nisko. Ponadto polecamy artykuły o tym, że sztuczna inteligencja jest wyzwaniem dla prawa autorskiego; brak nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania może prowadzić do nieprawidłowości finansowych; oraz dlaczego w Singapurze na taką skalę występują naruszenia prawnoautorskie w sieci.

Poza tym mamy wielką prośbę – chcemy takiego samego prawa dla wszystkich edukatorów w całej Unii Europejskiej,  by mogli oni swobodnie nauczać bez obawy, że złamią przepisy. Jak można pomóc? Wystarczy wejść na  http://bit.ly/wolnaedukacja, podpisać petycję i zachęcić do tego swoich znajomych w mediach społecznościowych używając: #fixcopyright #rightcopyright. Dziękujemy!

CO NOWEGO W SIECI

Sztuczna inteligencja wyzwaniem dla prawników

Czy kreacje sztucznej inteligencji powinny zostać objęte ochroną prawnoautorską? Jeśli tak, na czyją korzyść powinno to nastąpić? Komisja Prawna Parlamentu Europejskiego wydała w tym tygodniu Komisji Europejskiej zalecenie opracowania kryteriów ochrony „własnej twórczości intelektualnej” komputerów i robotów. Więcej o sprawie pisze Rzeczpospolita.

domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Artificial.intelligence.jpg

Buntownik, a może strażnik? Raport “Nauczyciele i nowoczesne praktyki edukacyjne”

Czy prawo autorskie ma  wpływ na codzienną pracę nauczycieli, rozwój innowacji i kreatywność w szkole? Postanowiliśmy to sprawdzić. Przeprowadziliśmy rozmowy z 30 nauczycielami z Polski, Estonii, Francji, Holandii i Niemiec. Wszyscy rozmówcy byli nauczycielami wyróżniającymi się na tle innych, wdrażającymi innowacje edukacyjne i aktywnie korzystający z nowych technologii. Wyróżniliśmy 4 najbardziej typowe role przyjmowane przez nauczycieli wobec prawa autorskiego: Twórca, Strażnik, Buntownik i najczęściej spotykany – Nieświadomy Użytkownik.  O tym, od czego one zależą i co jeszcze udało nam się ustalić – tutaj. (more…)

Reclaim the net! Copyright and online freedoms at re:publica17

It is hard to count how many times we have been saying that the current European copyright regime is outdated. Sometimes the focus is on the negatives: what it should not be like. The ongoing copyright reform reinforces that tendency with proposals such as the content filter. However, at re:publica17, an annual gathering of media experts, activists and techies , we talked about the positive vision regarding access to culture and freedom of expression.

Diego Naranjo and Anna Mazgal opening the workshop Reclaim the Net! Copyright and online freedoms at re:publica 17 (photo by @austrotrabant)

Our rights need a better law

The joint session of European Digital Rights (EDRi) and Centrum Cyfrowe “Reclaim the net! Copyright and online freedoms had two goals. First, we wanted to present how culture could be put back in the hands of the people. We provided a positive vision that encompasses greater inclusion of users’ rights. The right to access education – and of great quality, as it is possible in Europe – encompasses using all sorts of materials, from text, through pictures to music and multimedia, to make the learning interesting and relevant. The right to create and share enables individual artistic expression when a new work is created based on somebody else’s creation: be it a cat meme, a song cover, or fan fiction. Text and data mining provides for a better understanding of the world, which is key to a better world. Access information of any kind should be possible without anyone limiting it, even in the name of our own benefit.

This vision should be the reality of the digital age. We should be able to use technology to the benefit of an active, educated, creative society. We should be able to make informed choices based on information that is freely accessible. The copyright reform does not give justice to the opportunities that are technologically possible to achieve. We are served licenses instead of exceptions, a censorship machine, and a demonstrated failed proposal to “tax” news aggregators.

Workshop participants discussing their „copysins”

Our everyday copysins

During the second part of the workshop, we discussed how the current outdated norms to access to culture (namely copyright laws) lead users to violate copyright, often without knowing they are doing something illegal. They are, in a way, “copysinners”. The re:publica audience is not free of those “sins”. We discussed how streaming and filesharing or using somebody else’s picture as a social media avatar are common and sometimes unavoidable, for example because of the unavailability of legal content. Under the current law, these actions are at best legally doubtful if not evidently illegal. Yet they happen all the time.

The participants agreed that a new, modern copyright adapted to the digital age is needed. There is no need for absurd new rights for publishers. Legal use of works such as preparing movie subtitles should be allowed, and geoblocking forbidden. It should be made clear that the use of user-generated content is legal, and the right to private copy should be guaranteed.

Now, with the copyright reform discussed in the European Parliament, the time is ripe to check if policy-making can be based on common sense. These are the things any of us can do:

Take action

  • savethememe.net – tell a MEP you say no to the censorship machine
  • rightcopyright.eu – help keep copyright out of the classroom, sign the petition until May 31st
  • savethelink.org – make sure all the links run free on the web

General information

Post prepared by Anna Mazgal of Centrum Cyfrowe and Diego Naranjo of European Digital Rights who facilitated the workshop

Strona 1 z 10312345...102030...Ostatnia »

O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Cyfrowego.
Creative Commons License

Centrum Cyfrowe Projekt:Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa, kontakt@centrumcyfrowe.pl

Centrum Cyfrowe jest częścią Fundacji Projekt: Polska.

Projekt Polska

Nasi partnerzy

 

Należymy do:
logo koalicji otwartej edukacji  Member of The Internet Defense League
logo koalicji Copyright For Creativity       logo koalicji stowarzyszenia communiaofop_logo