Zaangażowanie obywatelskie i współpraca obywateli z rządem umożliwiają generowanie (na bazie zasobów publicznych) nowych usług, produktów, rozwiązań IT czy bazy wiedzy. Jednak, jak pokazały działania przeprowadzone przez Centrum Cyfrowe Projekt: Polska, a także obserwacje towarzyszące pracy nad opisaną w publikacji Otwarty rząd w Polsce. Kulisy programu Opengov  metodologią, praca z danymi przez podmioty (organizacje i jednostki) nie posiadające kompetencji bazodanowych, bardzo często jest trudna. Z drugiej strony, praca z danymi nie może zostać pozostawiona wyłącznie osobom posiadającym kompetencje do pracy z nimi. Bez zaangażowania w proces samych specjalistów i organizacji z różnych dziedzin życia społecznego otwieranie danych staje się bowiem jedynie formalnym zabiegiem, który wprawdzie przyczynia się do rozwoju idei otwartego państwa i stanowi świetną ilustrację pracy z danymi, ale zbyt często spełnia jedynie funkcję informacyjną, czy też ilustracyjną.

Takie podejście i wykorzystywanie danych jest słuszne i potrzebne, jednakże idea open governence wymaga rozwiązań angażujących obywateli w świadomy proces współtworzenia rozwiązań mających obywatelski i partycypacyjny (względem władzy) charakter. Zaprojektowaliśmy więc metodę, która wykorzystuje techniki pozwalające na szybkie przybliżanie istoty baz danych i informacji publicznych oraz umożliwia zrozumienie powiązań pomiędzy światem fizycznym a światem wirtualnym, w którym często znajdują się liczne dane dotyczące życia publicznego. Narzędzie: warsztat „Otwieramy rząd”, opracowane przez Grzegorza Młynarskiego z pracowni miejskich transformacji Sociopolis, zostało zaprojektowane w oparciu o tzw. myślenie projektowe – design thinking.

Należy zaznaczyć, że metodologia design thinking pozwala budować interdyscyplinarne zespoły projektowe złożone zarówno z ekspertów i projektantów, jak i bezpośrednich użytkowników produktów lub usług (będących przedmiotem warsztatów). Największym atutem tego podejścia jest możliwość szybkiego „zgłębiania tematu”, prototypowania i testowania wszystkich stworzonych pomysłów bez odrzucania nawet tych najbardziej nierealnych – dzięki temu łatwiej jest dojść do nieszablonowych rozwiązań. Jest to ważne w momencie, kiedy chce się wprowadzić innowacyjne rozwiązania w środowisku lub ekosystemie, w którym utarły się już pewne schematy postępowań i zachowań. Intencją autorów było, by opracowana metoda była jak najbardziej uniwersalna, to jest: dała się zastosować przez organizacje rządowe i pozarządowe, ale także firmy i instytucje różnego typu, działające w różnych dziedzinach życia publicznego, chcące zbudować rozwiązania w oparciu o dane publiczne; prowadziła do wypracowania rozwiązań różnego typu: usług, produktów, aplikacji i rozwiązań IT, procesów, działań społecznych, etc.; mogła być stosowana na szczeblu lokalnym, regionalnym i ponadregionalnym.

W odpowiedzi na zidentyfikowane bariery i wyzwania udało się stworzyć reguły i spis elementów, które powinien zawierać warsztat prowadzący do rozwiązań otwierających państwo. Są to (podział zgodnie z metodologią design thinking):
1. faza zanurzenia: poznanie zakresu przedmiotu warsztatu (w tym informacji na temat baz danych, informacji publicznej oraz procesów i zapisów prawnych z nimi związanymi) oraz przybliżenie potrzeb zdefiniowanych grup docelowych;
2. faza analizy i syntezy: identyfikacja problemu, analiza kontekstów i próba połączenia świata grupy docelowej ze światem danych i informacji;
3. faza koncepcyjna: stwarzanie idealnych sytuacji, które mogą zaistnieć mimo różnych przeciwności i pomagają rozwiązać problem, proponowanie rozwiązań;
4. faza prototypowania: tworzenie szkiców, makiet, opisów funkcjonalnych.
Po warsztacie następuje 5. faza – faza refleksji, w której powstałe pomysły poddaje się ocenie ekonomicznej i merytorycznej, oddaje do testów, próbuje wdrożyć do produkcji, zapraszając do tego procesu partnerów i interesariuszy.


Założono, że zaprojektowane warsztaty powinny przynieść następujące efekty:

  • zwiększenie świadomości uczestników warsztatów na temat idei otwierania rządu;
  • zwiększenie zaangażowania obywateli lub ukierunkowanie ich zaangażowania w proces świadomego współrządzenia i współtworzenia społeczeństwa opartego na dostępie do zasobów publicznych, w szczególności danych;
  • wypracowanie szkiców i prototypów innowacyjnych rozwiązań opartych na informacji i danych publicznych będących odpowiedzią na realne problemy społeczeństwa.

Prezentowany w opracowaniu model otwartości oraz regulujące je zasady mogą stanowić instrukcję postępowania, w ramach warsztatu, w jednym z dwóch wybranych kierunków:

  • od istniejących danych publicznych do optymalnego dla nich rozwiązania;
  • od zidentyfikowanego problemu do rozwiązania wykorzystującego dostępne informacje.

W obu przypadkach, zastosowanie opisanej metody skutować będzie wzmocnieniem zaangażowania obywatelskiego i współuczestniczeniem w procesie sprawowania władzy.

O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Cyfrowego.
Creative Commons License

Centrum Cyfrowe Projekt:Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa, kontakt@centrumcyfrowe.pl

Centrum Cyfrowe jest częścią Fundacji Projekt: Polska.

Projekt Polska

Nasi partnerzy

 

Należymy do:
logo koalicji otwartej edukacji  Member of The Internet Defense League
logo koalicji Copyright For Creativity       logo koalicji stowarzyszenia communiaofop_logo