Włączanie osób z niepełnosprawnościami w działalność instytucji
Przykładem tej praktyki jest udział Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy w projekcie „Projektowanie uniwersalne kultury – dostępność w instytucjach kultury”. Biblioteka przystąpiła do programu przygotowującego instytucje kultury do przyjmowania osób z niepełnosprawnościami na praktyki, staże i wolontariat oraz do ich zatrudniania. Działania koncentrują się na rozwijaniu kompetencji zespołu, dostosowywaniu procedur i komunikacji oraz tworzeniu warunków do aktywnego udziału osób z niepełnosprawnościami w codziennym funkcjonowaniu instytucji. To podejście, w którym dostępność dotyczy nie tylko możliwości korzystania z oferty, ale również współtworzenia działalności biblioteki.
Dlaczego ta praktyka jest ważna?
Dostępność instytucji kultury najczęściej rozpatrywana jest z perspektywy odbiorców: możliwości wejścia do budynku, skorzystania z wydarzenia czy uzyskania informacji w odpowiedniej formie. Tymczasem osoby z niepełnosprawnościami powinny mieć również możliwość aktywnego uczestniczenia w pracy instytucji jako pracownicy, współpracownicy i wolontariusze. Wymaga to nie tylko usuwania barier, ale także odpowiedniego przygotowania organizacji, jej zespołu i sposobów komunikacji. Przykład bydgoskiej biblioteki pokazuje, że rozwijanie dostępności może obejmować zmianę wewnętrznych zasad funkcjonowania instytucji i tworzenie warunków do bardziej różnorodnej współpracy.
Na czym polega?
Praktyka polega na przygotowywaniu instytucji do współpracy z osobami z niepełnosprawnościami w różnych rolach zawodowych i społecznych. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy została zakwalifikowana do drugiego zadania projektu „Projektowanie uniwersalne kultury”, obejmującego program przygotowania do staży, praktyk, wolontariatu i zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Program przewiduje rozpoznanie zasobów instytucji, rozwijanie kompetencji pracowników, ocenę dostępności środowiska pracy oraz opracowanie zasad i metod współpracy. Uwzględnia przy tym zarówno dostępność przestrzeni, jak i dokumentów, narzędzi oraz komunikacji wewnętrznej. Udział biblioteki w programie stanowi etap przygotowania do wdrażania takich rozwiązań; dostępna dokumentacja nie potwierdza jeszcze ich pełnej realizacji.
Czego można się nauczyć z tego przykładu?
- Dostępność dotyczy również możliwości współtworzenia instytucji. Osoby z niepełnosprawnościami mogą uczestniczyć w jej działalności nie tylko jako odbiorcy, ale także jako pracownicy, współpracownicy i wolontariusze.
- Włączanie nowych osób wymaga przygotowania całej organizacji. Znaczenie mają nie tylko rozwiązania architektoniczne, lecz również procedury, komunikacja wewnętrzna i kompetencje zespołu.
- Zmiana organizacyjna zaczyna się od rozpoznania barier. Ocena dostępności środowiska pracy pozwala zidentyfikować przeszkody, które mogłyby utrudniać współpracę.
- Dostępność powinna obejmować codzienne praktyki instytucji. Tworzenie odpowiednich warunków do pracy, praktyk i wolontariatu pozwala wyjść poza traktowanie dostępności jako dodatkowego elementu oferty.
Instytucja, która wdrożyła tę praktykę:
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. dr. Witolda Bełzy w Bydgoszczy
Więcej szczegółów: Moje muzeum, moja opowieść – opis wystawy
Nić:
Zarządcza
Kompetencja:
Dostępność
Poziom wdrożenia:
Delikatna nitka