Współtworzenie lokalnego medium ze społecznością
Przykładem tej praktyki jest projekt „Wasze Historie po Oruńsku”, realizowany od 2018 roku przez Stację Orunia, filię Gdańskiego Archipelagu Kultury. To bezpłatna gazeta poświęcona historii gdańskiej Oruni, tworzona na podstawie wspomnień, fotografii, dokumentów i opowieści dawnych oraz obecnych mieszkańców dzielnicy. Publikacja przedstawia lokalną historię z perspektywy osób, które ją współtworzyły i pamiętają, uwzględniając codzienne życie, sąsiedzkie relacje i osobiste doświadczenia. Mieszkańcy są zapraszani do dzielenia się własnymi materiałami i historiami, które stają się podstawą kolejnych numerów. Do czerwca 2026 roku ukazało się jedenaście wydań gazety, a ich premiery stanowią również okazję do spotkań i rozmów o lokalnym dziedzictwie.
Dlaczego ta praktyka jest ważna?
Komunikacja instytucji kultury nie musi ograniczać się do informowania o jej działalności czy promowania wydarzeń. Może również służyć tworzeniu przestrzeni, w której społeczność opowiada o własnych doświadczeniach i wspólnie buduje obraz miejsca, z którym jest związana. „Wasze Historie po Oruńsku” pokazują, że lokalne medium może być narzędziem podtrzymywania dialogu i wzmacniania więzi między mieszkańcami. Historie pochodzące z prywatnych archiwów pozwalają zachować wiedzę często nieobecną w oficjalnych opracowaniach, a ich publikowanie nadaje osobistym wspomnieniom znaczenie dla całej społeczności. Dzięki temu instytucja staje się nie tylko nadawcą komunikatów, ale także partnerem w dokumentowaniu i upowszechnianiu lokalnej pamięci.
Na czym polega?
Praktyka polega na rozwijaniu medium, którego treść powstaje we współpracy z lokalną społecznością. Stacja Orunia zachęca dawnych i obecnych mieszkańców dzielnicy do przekazywania wspomnień, fotografii, rodzinnych pamiątek i innych materiałów dotyczących jej historii. Zebrane opowieści są opracowywane przez redakcję i publikowane w kolejnych, tematycznych numerach bezpłatnej gazety. Poszczególne wydania poświęcono m.in. dawnym miejscom, życiu codziennemu, tradycjom sportowym i przyrodniczemu dziedzictwu Oruni. Gazeta jest udostępniana w wersji drukowanej i cyfrowej, a jej premiery bywają połączone ze spotkaniami oraz spacerami po dzielnicy. Instytucja zapewnia zaplecze redakcyjne, organizacyjne i wydawnicze, natomiast mieszkańcy wnoszą własną wiedzę, materiały i perspektywy, które kształtują publikowaną opowieść. Przedsięwzięcie ma charakter długofalowy, dzięki czemu pozwala stopniowo gromadzić historie oraz rozwijać relacje z kolejnymi osobami.
Czego można się nauczyć z tego przykładu?
- Komunikacja może być przestrzenią dla głosu społeczności. Wykorzystanie wspomnień i materiałów mieszkańców pozwala tworzyć przekaz, którego treść nie pochodzi wyłącznie od pracowników instytucji.
- Osobiste historie budują wspólną pamięć o miejscu. Fotografie, anegdoty i rodzinne opowieści pomagają zachować doświadczenia, które mogłyby zostać pominięte w oficjalnych narracjach historycznych.
- Stałe medium sprzyja rozwijaniu długofalowych relacji. Kolejne wydania gazety tworzą okazje do ponawiania zaproszenia do współpracy i docierania do nowych osób.
- Instytucja może wspierać społeczność w opowiadaniu własnej historii. Zapewnienie zaplecza redakcyjnego i wydawniczego pozwala nadać widoczność wiedzy mieszkańców bez zastępowania jej perspektywą instytucjonalną.
Instytucja, która wdrożyła tę praktykę:
Gdański Archipelag Kultury – Stacja Orunia
Więcej szczegółów: Opis projektu na stronie Gdańskiego Archipelagu Kultury
Nić:
Komunikacji
Kompetencja:
Dialog i komunikacja
Poziom wdrożenia:
Skręcony sznurek