Współtworzenie programu wydarzeń z odbiorcami
Przykładem tej praktyki jest wspólne wybieranie filmów do gdyńskiej edycji Objazdowego Festiwalu Filmowego WATCH DOCS, współorganizowanej przez Muzeum Emigracji w Gdyni. Przed festiwalem muzeum zaprosiło uczestników warsztatów filmowo-programowych do oglądania dokumentów, rozmów o poruszanych w nich tematach i wspólnego wyboru tytułów prezentowanych później publiczności. W procesie uczestniczyły m.in. osoby starsze, wolontariusze i osoby z doświadczeniem migracji. Dzięki temu odbiorcy zyskali wpływ na repertuar wydarzenia, które nie zostało przygotowane wyłącznie przez zespół instytucji.
Dlaczego ta praktyka jest ważna?
Wiele instytucji zaprasza odbiorców do komentowania przygotowanego programu, ale znacznie rzadziej włącza ich w jego tworzenie. Warsztaty filmowo-programowe pokazują, że decyzje repertuarowe mogą być podejmowane przy udziale osób, do których kierowane jest wydarzenie. Różnorodność doświadczeń uczestników pozwala spojrzeć na proponowane treści z perspektyw innych niż organizatorska czy ekspercka. Jednocześnie wspólne oglądanie i omawianie filmów sprawia, że proces wyboru staje się okazją do dialogu, rozwijania kompetencji interpretacyjnych i wzajemnego poznawania się.
Na czym polega?
Praktyka polega na zaproszeniu odbiorców do pracy nad konkretnym elementem programu instytucji i przekazaniu im wpływu na końcowy wybór. W gdyńskiej edycji WATCH DOCS uczestnicy warsztatów prowadzonych przez edukatorkę filmową Paulinę Pohl-Plutę oglądali filmy dokumentalne i rozmawiali o ich tematyce, a następnie wspólnie wybierali tytuły przeznaczone do publicznych pokazów. Takie rozwiązanie zastosowano już przy edycji festiwalu w 2025 roku, a proces współtworzenia repertuaru opisano również w zapowiedzi edycji zaplanowanej na listopad 2026 roku. O zakresie partycypacji świadczy tu konkretna decyzja programowa, nie samo uczestnictwo w warsztatach.
Czego można się nauczyć z tego przykładu?
-
Odbiorcy mogą współdecydować o programie, nie tylko go oceniać. Przekazanie im wpływu na wybór repertuaru nadaje współpracy konkretny rezultat. Ponadto, organizacja nabiera zdecydowanie większej pewności, że repertuar sprosta oczekiwaniom odbiorców – co przekłada się na liczbę sprzedanych biletów.
-
Wspólna decyzja wymaga wspólnego przygotowania. Oglądanie filmów i rozmowy o nich pomagają uczestnikom wypracować uzasadnione wybory.
-
Różnorodność doświadczeń wzbogaca program. Udział osób reprezentujących odmienne środowiska może prowadzić do uwzględnienia tematów pomijanych przez organizatorów.
-
Partycypacja nie musi obejmować całej działalności instytucji. Nawet wyraźnie określony obszar współdecydowania, taki jak repertuar festiwalu, daje uczestnikom realny wpływ.
Instytucja, która wdrożyła tę praktykę:
Muzeum Emigracji w Gdyni
Więcej szczegółów: Opis współtworzenia programu WATCH DOCS w 2025 roku
Nić:
Programowa
Kompetencja:
Współtworzenie
Poziom wdrożenia:
Skręcony sznurek