Opinia: Cyfrowa przyszłość Europy musi opierać się na otwartości
W obliczu rosnącej dominacji pozaeuropejskich gigantów technologicznych, Unia Europejska stoi przed kluczowym wyborem. W Centrum Cyfrowym wierzymy, że jedyną drogą do budowy bezpiecznego, niezależnego i sprawiedliwego ekosystemu cyfrowego jest szerokie przyjęcie zasad open source (otwartego oprogramowania).
Wspólnie z Fundacją Instrat dzielimy się opinią, którą przygotowaliśmy w odpowiedzi na nową inicjatywę Komisji Europejskiej: European Open Digital Ecosystem Strategy. Strategia ta ma zdefiniować strategiczne podejście do sektora open source jako kluczowego elementu suwerenności i konkurencyjności UE. Poznaj pełną treść opinii fundacji Centrum Cyfrowe i Instrat tutaj:
Apelujemy, by rozwiązania open source stały się to domyślnym wyborem w zamówieniach publicznych i finansowaniu badań w całej Unii, bo taka otwartość przynosi realne korzyści społeczne – na przykład:
- Transparentność i zaufanie – otwarte oprogramowanie może być sprawdzone przez niezależnych ekspertów, organizacje pozarządowe czy środowiska akademickie. Pozwala to zweryfikować, czy nasze dane są bezpieczne i używane zgodnie z założonymi ramami, wartościami i prawem.
- Interoperacyjność i uniezależnienie od pojedynczych dostawców – wspólny rynek cyfrowy wymaga możliwie otwartej wymiany danych, współdzielenia informacji oraz znoszenia blokad związanych z licencjonowanymi komponentami. Otwarte standardy zapobiegają też tzw. „vendor lock-in” (uzależnieniu od jednego dostawcy), wspierając zdrową konkurencję.
- Wsparcie innowacji – prężny ekosystem rozwiązań open source umożliwia mniejszym, ale nie mniej innowacyjnym projektom i przedsiębiorstwom wejście na rynek. Co więcej, utworzenie European Data Commons – korpusu danych wysokiej jakości, w otwartym dostępie – wspierałoby prac np. nad bardziej niezależnymi i efektywnymi energetycznie małymi modelami językowymi.
- Więcej wspólnych zasobów – postulujemy, aby wyniki badań finansowanych z publicznych pieniędzy oraz oprogramowanie dla administracji były otwarte i dostępne dla każdego. Budowa publicznych platform powinna służą interesowi społecznemu, np. sektor nauki i edukacji, a nie tylko komercyjnemu zyskowi.
Budowa suwerenności cyfrowej Unii Europejskiej jest koniecznością, a otwarte standardy powinny być jej fundamentem. Europejska publiczna wspólnica danych (European Data Commons) stanowiłaby przestrzeń, w której technologie wspierają kulturę, edukację i naukę w sposób włączający, etyczny i sprawiedliwy. Przyjęcie zasad otwartości owocuje transparentnością, wzrostem zaufania, wzmocnieniem społeczeństwa obywatelskiego i całej gospodarki.
Jarosław Kopeć, Fundacja Instrat
Maria Drabczyk, Centrum Cyfrowe
Współpraca: Jakub Orlik, Fundacja Internet. Czas działać!