Dozwolony użytek edukacyjny – analiza prawa międzynarodowego, europejskiego i krajowego

Dozwolony użytek  edukacyjny – analiza prawa międzynarodowego, europejskiego i krajowego

Trwająca obecnie nowelizacja prawa autorskiego ma na celu między innymi aktualizację zakresu dozwolonego użytku. Istotne zmiany dotyczą m.in. edukacji – obszaru kluczowego dla nas oraz Koalicji Otwartej Edukacji. Rozpoczynając nowelizację, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zadeklarowało ambitny plan reform dozwolonego użytku: “w zakresie, w jakim pozwalają na to wiążące Polskę regulacje prawa międzynarodowego i europejskiego – możliwie jak najszerszy dostęp do utworów i przedmiotów praw pokrewnych, przede wszystkim w ramach tzw. dozwolonego użytku publicznego”1

W założeniu dozwolony użytek edukacyjny w prawie autorskim ma umożliwiać legalne korzystanie z utworów dla celów związanych z dydaktyką oraz badaniami naukowymi. Ma umożliwiać swobodę działań edukacyjnych, gwarantując jednocześnie równowagę interesu publicznego oraz interesów posiadaczy praw.

W praktyce jednak instytucje zajmujące się dydaktyką i edukacją spotykają się z problemami dotyczącymi stosowania prawa autorskiego. Problemy związane z prawem autorskim w edukacji zaprezentowaliśmy w raporcie “Analiza prawna przepisów prawa autorskiego dotyczących oświaty. Projekt nowelizacji” z 2013 roku.

Przeprowadziliśmy obecnie analizę prawa (PDF) w celu ustalenia, w jakim zakresie to obietnice zostały spełnione. W raporcie „Dozwolony użytek edukacyjny – analiza prawa międzynarodowego europejskiego i krajowego” analizujemy polskie przepisy dozwolonego użytku edukacyjnego w kontekście przepisów międzynarodowych, które mogą powodować jego ograniczenie. Pod analizę poddajemy art. 27 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 Nr 24 poz. 83), który w naszej opinii ma podstawowe znaczenie dla swobody działań oświatowych i edukacyjnych.

Nasza analiza pokazuje, że ani Konwencja Berneńska, ani przepisy europejskie nie wymagają ograniczenia zakresu podmiotowego – co ma miejsce w polskich przepisach. Jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest osiąganie wyłącznie „celów niehandlowych”. Analiza jest pierwszym z trzech dokumentów roboczych dotyczących nowelizacji przepisów dozwolonego użytku edukacyjnego. W kolejnych skupimy się na omówieniu projektów nowelizacji, przebiegu konsultacji oraz problemach „parasola licencyjnego” i swobody korzystania z treści w edukacji.

Pobierz analizę (PDF).


  1. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2014), Uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 9 października 2014 roku 

O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Cyfrowego.
Creative Commons License

Centrum Cyfrowe Projekt:Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa, kontakt@centrumcyfrowe.pl

Centrum Cyfrowe jest częścią Fundacji Projekt: Polska.

Projekt Polska

Nasi partnerzy

 

Należymy do:
logo koalicji otwartej edukacji  Member of The Internet Defense League
logo koalicji Copyright For Creativity       logo koalicji stowarzyszenia communiaofop_logo