Jednym z głównych obszarów działań Centrum Cyfrowego jest promocja modelu otwartej edukacji. Jesteśmy aktywnym członkiem Koalicji Otwartej Edukacji, uczestniczyliśmy w tworzeniu komponentu otwartych e-podręczników programu „Cyfrowa szkoła”, regularnie prowadzimy szkolenia z prawa autorskiego i wolnego licencjonowania dla przedstawicieli sektora edukacji.

 W naszej pracy zauważamy jak często instytucje i osoby zajmujące się edukacją spotykają się z problemami dotyczącymi stosowania prawa autorskiego. Najwięcej wątpliwości powstaje na gruncie korzystania z tzw. dozwolonego użytku edukacyjnego. Przepisy prawa autorskiego są w tym aspekcie nieprecyzyjne i niedostosowane do rozwoju nowoczesnych technologii, które coraz częściej wykorzystuje się w procesie dydaktycznym.

Analiza prawna przepisów prawa autorskiego dotyczących oświaty. Projekt nowelizacji (2013)

W kwietniu 2013 roku przeprowadziliśmy serię warsztatów w gronie nauczycieli i ekspertów, których efektem  było opracowanie raportu będącego próbą rozwiązania praktycznych problemów prawno-autorskich,  z jakimi spotykają się nauczyciele w szkołach. Rezultatem analizy jest projekt nowelizacji przepisów ustawy o prawie autorskim.

Stanowiska w konsultacjach społecznych (2012-2014)

Kontynuując nasze działania w tym obszarze bierzemy aktywny udział w trwającej reformie prawa autorskiego w Polsce. Postulaty dotyczące rozszerzenia zakresu dozwolonego użytku edukacyjnego konsekwentnie zgłaszaliśmy w naszych stanowiskach dotyczących zmian w systemie prawa autorskiego w 2012 roku, pracach i konsultacjach w ramach Forum Prawa Autorskiego oraz konsultacjach dotyczących projektu ustawy o zmianie ustawy o prawie autorskimi i prawach pokrewnych.

Dozwolony użytek w reformie prawa autorskiego (2014-2015)

W prowadzonych w listopadzie 2014 r. konsultacjach dotyczących zmian ustawy o prawie autorskim podnosiliśmy, że proponowana reforma tzw. dozwolonego użytku edukacyjnego (art. 27) prowadzi m.in. do niekorzystnego ograniczenia kręgu podmiotów, które mogą korzystać z utworów na potrzeby działań edukacyjnych.

W rezultacie dozwolony użytek edukacyjny w sztuczny sposób pozbawia podmioty takie jak biblioteki publiczne, muzea, kościoły i związki wyznaniowe, domy kultury i organizacje pozarządowe swobody korzystania z dostępnych zasobów edukacyjnych objętych ochroną prawa autorskiego. W konsultacjach wskazywaliśmy, że jest to rozwiązanie anachroniczne, które utrudni możliwość prowadzenia nowoczesnej, szeroko dostępnej edukacji.

Drugim ze zgłaszanych przez nas postulatów dotyczących reformy dozwolonego użytku edukacyjnego jest wyraźne wskazanie, że art. 27 obejmuje całość działań oświatowych, zarówno w zakresie nauczania, jak i wychowania oraz kształcenia. Pozwoliłoby to na wyeliminowanie możliwości nadużyć związanych z wprowadzaniem różnego rodzaju opłat za nietypowe czy kreatywne podejście do nauczania, jak np. tzw. parasole licencyjne sprzedawane w szkołach. W naszej ocenie regulacją dozwolonego użytku edukacyjnego powinna być całość działań edukacyjnych o charakterze niekomercyjnym.

Petycja Koalicji Otwartej Edukacji

Proponowana przez rząd nowelizacja przepisów prawa autorskiego nie jest korzystna dla instytucji edukacyjnych, kulturowych (np. bibliotek i muzeów) oraz organizacji pozarządowych realizujących działania edukacyjne. Dlatego organizacje członkowskie Koalicji Otwartej Edukacji (której jesteśmy członkiem) skierowały do sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu petycję, w której nawołują do zmiany tych przepisów. W ciągu tygodnia petycję poprało 1216 osób, w tym 147 organizacji i instytucji prowadzących działania edukacyjne.

Analizy dotyczące dozwolonego użytku edukacyjnego

Zagłębiając się w rządowe propozycje reformy prawa autorskiego w zakresie dozwolonego użytku edukacyjnego przygotowaliśmy trzy dokumenty, w których analizujemy:

Podsumowanie prac nad nowelizacją

11 września 2015 roku została przyjęta Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw. Naszym zdaniem wprowadziła ona niewystarczające zmiany i nie dostosowała prawa autorskiego do potrzeb nowoczesnej, cyfrowej edukacji – polecamy podsumowanie reformy, autorstwa Katarzyny Strycharz.

Aktualności

26 czerwca 2015    Petycja KOED ws. dozwolonego użytku edukacyjnego na posiedzeniu podkomisji KSP    
8 czerwca 2015    Out-of-commerce, czyli poszerzony dozwolony użytek publiczny    
25 maja 2015    Problem „parasola licencyjnego” i swobody korzystania z treści w edukacji – analiza    

O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Cyfrowego.
Creative Commons License

Centrum Cyfrowe Projekt:Polska, ul. Andersa 29, 00-159 Warszawa, kontakt@centrumcyfrowe.pl

Centrum Cyfrowe jest częścią Fundacji Projekt: Polska.

Projekt Polska

Nasi partnerzy

 

Należymy do:
logo koalicji otwartej edukacji  Member of The Internet Defense League
logo koalicji Copyright For Creativity       logo koalicji stowarzyszenia communiaofop_logo