E-użyczenia w polskich bibliotekach: prace nad wytycznymi do wdrożenia modelu (i)SDL

Pilotażowy proces współtworzenia wytycznych dotyczących wdrażania e-użyczeń książek w polskich bibliotekach. Inicjatywa opiera się na opracowanym w ramach wcześniejszych badań modelu (niezależnego) Bezpiecznego Użyczania Cyfrowego ([independent] Secure Digital Lending, [i]SDL), i ma na celu wypracowanie praktycznych rozwiązań dla bibliotek publicznych i akademickich.

Projekt stanowi kontynuację prac prowadzonych przez Centrum Cyfrowe w ramach inicjatywy Knowledge Rights 21, we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim (Future Law Lab oraz Katedrą Prawa Własności Intelektualnej). Punktem wyjściowym procesu są raporty „e-Books and Secure Digital Lending in European Libraries: Comparative Analysis Under National and International Law” oraz „Insight Digital Lending pathways in Italy, Poland and Spain – Report for Poland”.

Analizy te wykazały, że w ramach obowiązujących w Polsce regulacji istnieje możliwość wdrożenia modelu e-użyczeń zbiorów bibliotecznych. Wymaga to jednak doprecyzowania warunków technicznych i prawnych. Kluczową rekomendacją było utworzenie przez samo środowisko biblioteczne praktycznego „przewodnika” – ram działań, które mogłoby wcielić teorię i potencjał modelu (i)SDL w życie.

Pilotażowy proces ma na celu przetestowanie operacyjności modelu iSDL w realiach polskich instytucji – uwzględniając krajowe uwarunkowania prawne, możliwości technologiczne, bardziej indywidualne kwestie organizacyjne oraz przeszkody, które mogą wymagać zmian systemowych. Rekomendacje i wytyczne zostaną opracowane we współpracy ze ekspertami i ekspertkami z czterech polskich bibliotek:

• Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu,
• Biblioteki Politechniki Wrocławskiej,
• Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie,
• Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Josepha Conrada Korzeniowskiego w Gdańsku.

Prace prowadzone będą przez zespół ekspertów Centrum Cyfrowego: Marię Drabczyk, Konrada Gliścińskiego (Centrum Cyfrowe/KPWI UJ) oraz Katarzynę Ślaską.

Wyniki prac zaprezentowane zostaną jesienią 2026 roku.

Projekt realizowany dzięki wsparciu finansowemu Knowledge Rights 21.