W tym tygodniu piszemy o problemach z domeną publiczną, kolejnych kontrowersjach związanych z korzystania z materiałów z Youtube’a (co tylko udowadnia potrzebę dyskursu nad kwestią odpowiedzialności pośredników), działaniach mających na celu ograniczenie prawa do linkowania oraz akcie oskarżenia przeciwko czeskiej Partii Piratów. Ponadto prezentujemy historię fotografa, który publikuje swoje zdjęcia na wolnej licencji i cieszymy się z faktu uchwalenia przez Sejm ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji z sektora publicznego.
Linkowanie do treści tylko za zgodą autora?
W Dzienniku Internautów przeczytać można o trwającej europejskiej batalii o wprowadzenie nakazu uzyskania zgody autora przed linkowaniem do danego utworu. Różne środowiska mają różne pomysły – w niektórych krajach podejmowane są próby opodatkowania linków, w niektórych wprowadzenia autorskich praw pomocniczych dla wydawców (anciliary copyright). Artykuł jest (słusznie) kolejnym z serii Absurdy Własności Intelektualnej.
Akt oskarżenia przeciwko czeskiej Partii Pitatów
Czeska Partia Piratów została oskarżona o naruszenie praw autorskich. W ramach swojej kampanii „Linking is not a crime“ partia prowadziła stronę sledujuserialy.cz zawierającą linki do różnych seriali telewizyjnych. Partia zamierza wykorzystać proces w swoich działaniach rzeczniczych i czeka na wyrok sądu karnego.
Youtube a nielegalne treści
Sąd w Munichu w przełomowych wyroku uznał, że Youtube nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne treści zamieszczone na portalu, nawet jeśli Youtube prowadzi działalność komercyjną. Pozew w sprawie złożyła niemiecka organizacja zbiorowego zarządu GEMA. Sprawa jest bardzo interesująca w kontekście trwającej europejskiej debaty nt. zakresu odpowiedzialności pośredników za treści umieszczane na ich portalach. O wyroku pisze 1709blog.
Domena publiczna – nie tak prosto jak się wydaje
Wydawać by się mogło, że nie ma nic prostszego niż przepisy regulujące przechodzenie utworów do domeny publicznej. Nic bardziej mylnego, co udowadnia Katarzyna Strycharz w swoim artykule “Public Domain: why it is not that simple in Europe”. Niestety, w wielu krajach europejskich istnieją różne sposoby ograniczania zasobów domeny publicznej, np. poprzez ustawy dotyczące konkretnych utworów.
Zdjęcia polityków na otwartej licencji
Niejednokrotnie przekonywaliśmy, że używanie otwartych licencji to idealny pomysł na budowanie własnej rozpoznawalności jako artysty. Gage Skidmore jest tego najlepszym przykładem – fotograf opublikował tysiące zdjęć z trwającej kampanii prezydenckiej w USA na otwartej licencji. Teraz z jego materiałów korzystają oficjalne portale kandydatów na prezydenta.
Otwarte licencje stają się standardem w USA
Departament Pracy (U.S. Labor Department) to pierwszy z departamentów administracji Obamy, który wprowadził politykę otwartości. Od teraz wszystkie publikacje i utwory przygotowane w ramach grantów finansowanych przez Departament Pracy będą musiały być publikowane na licencji CC-BY. Więcej o tej zmianie pisze SPARC.
Zamieszczanie wideo z Youtube – kontrowersji ciąg dalszy
Jeden z portugalskich pośredników internetowych zablokował dostęp do strony Ultimate Music. Na portalu można było znaleźć informacje muzyczne, w tym wideo z Youtube. Grupa MAPiNET , odgrywająca znaczącą rolę w portugalskim dyskursie nt. egzekwowawnia praw autorskich, uważa, że do zamieszania filmów z Youtube’a na stronie niezbędne jest pozyskanie licencji. O całej historii pisze TorrentFreak.
Beatrix Potter, ilustracja do opowiadania The Tale of Squirrel Nutkin, domena publiczna
Kolejny utwór nie przeszedł do domeny publicznej
72 lata po śmierci autorki, Beatrix Potter, odnaleziono jej nieopublikowane dotąd opowiadanie. Wydawać by się mogło, że opowiadanie powinno przejść do domeny publicznej. Jednak w Wielkiej Brytanii obowiązuje ustawa Copyright, Designs and Patents Act 1988, która zawiera bardzo szczegółowe regulacje dotyczące utworów nieopublikowanych za życia autora. Majątkowe prawa autorskie do opowiadania wygasną z mocy przepisów dopiero w 2039. O sprawie pisze IPKat.
Ustawa o re-use informacji z sektora publicznego uchwalona przez Sejm
Ustawa o o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, zwana ustawą o re-use implementuje dyrektywę 2013/37/UE i zapewnia bardziej przejrzyste i łatwiejsze stosowanie reguł ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Jedną z najważniejszych zmian jest określenie jednolitych zasad i standardów udostępniania zasobów dziedzictwa kultury. Więcej o ustawie można przeczytać na naszym blogu i w Dzienniku Internautów.
Każdego roku, wraz z pierwszym dniem stycznia, do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych artystów. Rozrastanie się tego rezerwuaru naszego wspólnego dziedzictwa świętujemy podczas Dnia Domeny Publicznej – w tym roku 29 stycznia w Solec 44. Zaczynamy o 15:30, świętujemy do późnego wieczora.
Tego dnia będą z nami m.in.: Grzegorz Uzdański z Nowe wiersze sławnych poetów (w rozmowie z Jarosławem Lipszycem), Klub Komediowy i Aleksander Baron (szef kuchni Solec 44), gotujący z przepisów z domeny publicznej. Będziemy też remiksować zdjęcia i umieszczać je online oraz słuchać utworów z domeny w wykonaniu pianisty Michała Załęskiego z Jazzpospolita, z wprowadzeniem Soni Wronkowskiej (Biblioteka Narodowa).
Część oficjalną otworzy o godzinie 18.00 dr Tomasz Makowski, Dyrektor Biblioteki Narodowej. Następnie odbędzie się sesja krótkich prezentacji, a od 20.00 serwujemy rarytasy z domeny publicznej przygotowane przez Aleksandra Barona, wraz z jego komentarzem i specjalnym toastem Alka Tarkowskiego. O 20.30 bawić nas będą goście z Klubu Komediowego.
Udział we wszystkich wydarzeniach jest bezpłatny, na warsztaty obowiązuje rejestracja. Szczegółowy program wieczoru oraz linki do rejestracji na warsztaty poniżej.
WARSZTATY:
I sesja 15:30-16:30, II sesja 16:45-17:45
Kontakt dla mediów:
Paula Butlewska
paulina.butlewska@owlpr.pl
tel. 792 830 518
W tym numerze Kserokopii sporo piszemy o prawie autorskim w Unii Europejskiej – ciekawych sprawach, które czekają na rozpatrzenie przez Trybunał Sprawiedliwości UE i wizji Jednolitego Rynku Cyfrowego, jaką zaprezentował Parlament Europejski. Ponadto cieszymy się z tłumaczenia Kubusia Puchatka na język kaszubski, polecamy artykuły w ramach Copyright Week i zapraszamy bardzo serdecznie na Dzień Domeny Publicznej – widzimy się już w piątek!
Przełomowa opinia Rzecznika Generalnego
Tribunal Supremo (hiszpański sąd najwyższy) zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z następującym pytaniem prejudycjalnymi – czy system godziwej rekompensaty z tytułu kopii na użytek prywatny, który jest finansowany z budżetu państwa (przez co niemożliwe jest zapewnienie, że koszty tej rekompensaty pokryją użytkownicy kopii prywatnych) jest zgodny z dyrektywą INFOSOC (sprawa C‑470/14). Maciej Szpunar, Rzecznik Generalny, w swojej opinii stwierdził, że dyrektywę należy interpretować w ten sposób, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby godziwa rekompensata była finansowana z budżetu państwa. Więcej o sprawie można przeczytać na blogu IPKat.
Wszyscy, którzy śledzą sprawy przed TSUE wiedzą, że jednym z najważniejszych pytań na które niedługo odpowie Trybunał jest zagadnienie, czy linkowanie do treści zamieszczonych w internecie bez zgody autora można postrzegać jako “podawanie do publicznej wiadomości “ z art. 3(1) dyrektywy INFOSOC. Jeśli tak, takie linkowanie byłoby niezgodne z prawem. Na blogu IPKat można przeczytać analizę prawa wspólnotowego oraz regulacji w poszczególnych krajach w tym zakresie.
Miedzwiôdk Pùfôtk
Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie wydało przetłumaczonego na język kaszubski „Kubusia Puchatka” Alana A. Milne’a (Miedzwiodk Pufofk). O zawirowaniach prawnoautorskich wokół tego projektu pisze portal nadmorski24.pl. Przy okazji Zrzeszenie ujawniło, że planuje także przygotowanie kilku odcinków „Smerfów” z dubbingiem w języku kaszubskim. Belgijscy właściciele praw autorskich do Smerfów odmówili licencji, jednak w testamencie Pierre Culliforda istnieje zapis mówiący, iż jego wolą jest, by dzieci z całego świata miały dostęp do Smerfów w ich rodzimych językach. O sprawie pisze Gazeta Wyborcza.
Winnie-the-Pooh chapter „Christopher Robin leads an expedition”, https://www.google.com/culturalinstitute/u/0/asset-viewer/winnie-the-pooh/hgGq4OLfj599-A, domena publiczna
Za nami tydzień prawa autorskiego – wydarzenie zorganizowanie przez Electronic Frontier Foundations. Z tej okazji wiele organizacji i instytucji opublikowało okolicznościowe wpisy dotyczące m.in. domeny publicznej, transparentności prawa, dozwolonego użytku (fair use). Zapraszamy do lektury, szczególnie polecając artykuły na blogu Stowarzyszenia Communia “The public domain is not lost” i Cory’ego Doctorowa “We’ll Probably Never Free Mickey, But That’s Beside the Point”.
Prawo autorskie a kawały
Aktor Robert Kaseberg wniósł pozew o naruszenie praw autorskich przez Conana O’Brien’a twierdząc, że O’Brien włączył cztery kawały napisane przez Kaseberga do monologów w swoim telewizyjnym show „Conan”. Sprawa nie jest śmiesza, o czy można przeczytać na Intellectual Property Law Blog.
Dzień Domeny Publicznej
25 stycznia obchodziliśmy międzynarodowy Dzień Domeny Publicznej. Razem z współpracującymi instytucjami i przyjaciółmi będziemy celebrować tę okazję już w najbliższy piątek (od 15.30 do późnego wieczora!). Będą warsztaty dla dzieci i dorosłych, smaczne kąski z domeny (dla ciała i dla ducha) oraz ciekawi goście. Zapraszamy na Solec 44, więcej szczegółów można znaleźć tutaj.
Uprzejmie informujemy, że w odpowiedzi na zapytanie ofertowe w zakresie przygotowania studium wykonalności dla projektu ubiegającego się o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 2014-2020 Poddziałanie 2.3.2. dotyczące wyboru wykonawcy studium wykonalności, najkorzystniejszą ofertę złożył podmiot: Union 4 Future Sp. z o.o. w organizacji (U4F). Z powyższym wykonawcą zostanie podpisana umowa warunkowa.
Warszawa, 2016-01-22
W 2015 roku w Centrum Cyfrowym podsumowywaliśmy dotychczasowe działania i otwieraliśmy nowe rozdziały. Obchodziliśmy Dziesięciolecie Creative Commons w Polsce wraz z przyjaciółmi i partnerami, którzy korzystają z licencji CC i wspierają ich wykorzystanie. Podczas konferencji Bits&Commons rozmawialiśmy o relacjach między systemem licencji i domeną publiczną, o roli otwartych rozwiązań w innowacyjności i o osobistych motywacjach “otwartych” twórców. W 2015 r. opublikowaliśmy też polską wersję tekstu licencji CC0.
Powołaliśmy także do życia Fundację “Centrum Cyfrowe”. Jesteśmy wdzięczni Fundacji P:P za to, że była dobrym “rodzicem” projektu Centrum Cyfrowe. Wspólnie doszliśmy do wniosku, że czas rozdzielić obie struktury, które już od dłuższego czasu funkcjonują niezależnie.
Rok 2015 był też okresem intensywnej pracy dla czterech naszych filarów: działu polityk publicznych, otwartej kultury, badań i edukacji. Mierzyliśmy się ze zmianami prawa autorskiego w Polsce i w Europie, wprowadzaliśmy zasady otwartości w programach operacyjnych i w formie propozycji zmian prawa w edukacji, otwieraliśmy instytucje kultury i badaliśmy kompetencje cyfrowe przedszkolaków, uczniów i nauczycieli.
Zapraszamy do lektury!
Policy: Reforma prawa autorskiego – dozwolony użytek edukacyjny Dwie długo oczekiwane nowelizacje prawa autorskiego angażowały nas w dyskusję dot. wydłużenia czasu ochrony praw producentów i artystów wykonawców (tzw. mała nowelizacja), regulacji dot. utworów osieroconych, wynagrodzeń za wypożyczenia biblioteczne i zakresu dozwolonego użytku edukacyjnego (tzw. duża nowelizacja). Nowelizacja była szansą na stworzenie bardziej zrozumiałych i elastycznych przepisów prawa autorskiego w tym obszarze. Pod naszymi postulatami dot. umożliwienia bibliotekom, muzeom czy stowarzyszeniom i fundacjom korzystania z dozwolonego użytku edukacyjnego, podpisało się prawie 150 organizacji i ponad 1200 osób prywatnych. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a następnie Sejm i Senat nie zdecydowały się jednak na takie rozwiązanie. Ministerstwo Edukacji Narodowej wystosowało list do dyrektorów szkół, precyzujący zakres dozwolonego użytku edukacyjnego. Nasz zespół był zaangażowany w tworzenie tego dokumentu.
Badania: Rozwój podejścia relacyjnego do kompetencji cyfrowych W badaniach kompetencji cyfrowych kierujemy się podejściem relacyjnym, które oznacza że kompetencje te nie są celem samym w sobie. Efektywne użycie internetu to takie, które podnosi jakość życia użytkowników, usprawniając funkcjonowanie w ważnych dla nich obszarach życia.
Jako eksperci i członkowie Komitetu Monitorującego POPC i grup roboczych, zostaliśmy zaangażowani w analizę dotychczasowych doświadczeń z aktywizacją cyfrową. Jednym z efektów naszych prac nad POPC jest „Ramowy katalog kompetencji cyfrowych”. Katalog jest dokumentem referencyjnym działania 3.1 POPC, co oznacza, że e-integracja w ramach tego działania będze oparta właśnie na wypracowanym przez nas ujęciu relacyjnym.
Kultura: Domena publiczna Opublikowaliśmy nasz raport “Otwartość w instytucjach kultury”, podsumowujący badanie poziomu wdrażania otwartości w polskich instytucjach kultury, a wnioski wykorzystywaliśmy we współpracy z instytucjami. W ramach Koalicji na rzecz Otwartej Edukacji, powołaliśmy Sieć Otwartych Instytucji Kultury, która zrzesza muzea, biblioteki, archiwa oraz organizacje i instytucje posiadające i udostępniające swoje kolekcje. Wydarzenie adresowane także do pracowników innych instytucji, pod hasłem “SWOBODA UŻYCIA”, które odbyło się w Zachęcie, promowało otwarte dzielenie się domeną publiczną.
Jednym z naszych celów było także dotarcie do przedstawicieli innych sektorów, w tym zwłaszcza przemysłów kreatywnych, jako ważnych odbiorców działań popularyzujących domenę publiczną. Udało nam się zidentyfikować najważniejsze bariery, które ograniczają wykorzystanie domeny publicznej przez przedstawicieli tego sektora, dzięki czemu mogliśmy tak sformułować dalsze działania, aby skutecznie je niwelować w programie na 2016.
Policy: Analiza przepływów finansowych w kulturze W 2015 roku udało nam się powrócić do dyskusji na temat zasad dystrybucji pieniędzy przez Organizacje Zarządzania Zbiorowego. Przygotowaliśmy ekspertyzę “Polskie organizacje zarządzania zbiorowego i ich dane finansowe”. Długi okres pomiędzy zebraniem środków z rynku a przekazaniem artystom, zawiłości struktury przekazywania pieniędzy, czy zasobność tych organizacji były szeroko komentowane w mediach – serwis Biqdata przygotował przejrzyste infografiki.
Badania: Mistrzowie Kodowania Junior Zagadnienia dotyczące kontaktu dzieci w wieku przedszkolnym z technologiami cyfrowymi nie były dotychczas badane w Polsce. Przeprowadziliśmy pionierskie badania programu Mistrzowie Kodowania Junior realizowanego przez Samsung Electronics Polska w 18 w przedszkolach. Badania jakościowe i ilościowe służyły rozpoznaniu możliwości oraz ewentualnych ograniczeń programu i wypracowaniu rekomendacji. Dostarczyły też informacji o e-kompetencjach nauczycielek przedszkolnych i dzieci w wieku 3-5 lat oraz o codziennych zachowaniach dzieci, które używają nowych technologii w domu. Raport z badania będzie dostępny już wkrótce.
Policy: Reforma prawa autorskiego w Europie – prace stowarzyszenia Communia Plan stworzenia jednolitego rynku cyfrowego w całej UE objął również unijną reformę prawa autorskiego. Stowarzyszenie Communia, którego Centrum Cyfrowe jest członkiem założycielem postulowało gruntowną reformę , a w szczególności:
rozszerzenie i aktualizację wyjątków i ograniczeń prawa autorskiego,
wzmocnienie znaczenia i możliwości wykorzystania zasobów z domeny publicznej,
wprowadzenie otwartej normy, która zapewnia elastyczność przepisów względem rozwoju technologii cyfrowych i zmieniających się praktyk społecznych.
Badania: MegaMisja MegaMisja to ogólnopolski program edukacyjny skierowany do świetlic działających w szkołach podstawowych, który ma zadanie podnoszenie kompetencji cyfrowych nauczycieli i uczniów w wieku 6-10 lat. Nauczyciele zyskują dostęp do zasobów szkoleniowych z zakresu edukacji medialnej, dzieci zapraszane są do świata gry, gdzie pokonywanie kolejnych etapów zadań uczy je jak świadomie i bezpiecznie korzystać z technologii cyfrowych. Projekt wykorzystuje wyniki badań przeprowadzonych we wrześniu 2015 w szkołach w całej Polsce przez zespół badawczy Centrum Cyfrowego. Uczestniczyliśmy w pracach nad koncepcją i ewaluacją programu. W przyszłym roku szkolnym program obejmie 400 szkół podstawowych z terenów całej Polski. Raport z badań dostępny jest tutaj.
Kultura: Cyfrowe dziedzictwo lokalne Promujemy otwarte udostępnianie materiałów urzędowych w instytucjach publicznych. Od trzech lat digitalizujemy dokumenty Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Stworzyliśmy serwis, w którym można obejrzeć i pobrać fotografie, karty białe oraz dokumentację wybranych zabytków z województwa opolskiego. Zasady działania serwisu prezentujemy w animacji. Dla instytucji chcących digitalizować swoje dokumenty wydaliśmy publikację prezentującą korzyści dla urzędników i użytkowników oraz kwestie prawne, techniczne i finansowe.
Wspieramy również pracowników instytucji kultury w działaniach wykorzystujących narzędzia cyfrowe w angażowaniu lokalnej społeczności wokół dziedzictwa. W projekcie “Wizja lokalna” pomagaliśmy im rozwijać kompetnecje cyfrowe. Wspólnie testowaliśmy możliwości serwisu Otwarte Zabytki i powiązanych z nim narzędzi w projektach angażujących lokalną społeczność. Wykłady, szkolenia, webinaria oraz studia przypadków zebraliśmy w poręcznym przewodniku. Oba projekty zostały dofinansowane ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Edukacja: Projekt zmian w Ustawie o systemie oświaty
Projekt prezentuje dwa kluczowe założenia zmian dotyczących zasobów edukacyjnych:
proponujemy aby wszelkie materiały finansowane ze środków publicznych przez Ministerstwo Edukacji i instytucje mu podległe były obowiązkowo publikowane na otwartej licencji pozwalającej na ich legalne, bezpłatne i swobodne wykorzystanie oraz modyfikację i dalsze rozpowszechnianie.
postulujemy, żeby publikacja ta miała miejsce w centralnym repozytorium edukacyjnym za pośrednictwem ogólnodostępnej platformy internetowej.
Proponowane zmiany nie wymagają nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Proponujemy te zmiany, ponieważ ułatwiłyby one pracę nauczycielom, którzy zdecydowali się nie korzystać z tradycyjnego podręcznika, jak również rodzicom prowadzącym edukację domową. Większa dostępność zasobów edukacyjnych służyłaby wyrównywaniu szans edukacyjnych oraz zwiększaniu dostępu do edukacji.
Propozycjom zmian towarzyszy raport prezentujący korzyści płynące z upowszechniania otwartych zasobów edukacyjnych. W raporcie analizujemy ich miejsce w polskim systemie oświaty z perspektywy systemu nauczania, ale także ekonomicznej, prawnej i infrastrukturalnej. Raport opublikujemy na przełomie stycznia i lutego.
Dokumenty powstały dzięki wsparciu programu “Obywatele dla demokracji” finansowanego ze środków EOG.
W tym wydaniu Kserokopii piszemy sporo o absurdach prawa autorskiego – geoblockingu, anciliary copyright czy ograniczającej roli prawa autorskiego w … cukiernictwie. Dodatkowo prezentujemy nowy model biznesowy powstały w oparciu o egzekwowanie prawa autorskiego, najciekawsze wyroki dotyczące własności intelektualnej z 2015 roku i dane dotyczące procedury notice and take down Google’a. I przede wszystkim życzymy Wikipedii 150 lat!
Wikipedia ma już 15 lat!
Trochę obok prawa autorskiego, ale fenomen Wikipedii ma już 15 lat. Polskojęzyczna Wikipedia znajduje się wśród dziesięciu najobszerniejszych wersji językowych tej otwartej encyklopedii. Według statystyk fundacji Wikimedia polskojęzyczna wersja encyklopedii notuje prawie 263 mln wyświetleń strony w miesiącu. Każdego dnia pojawia się w niej 165 nowych artykułów. Polska społeczność aktywnych redaktorów Wikipedii liczy ok. 1,5 tys. osób. Z okazji rocznicy artykuły opublikowano np. w Gazecie Wyborczej i Rzeczypospolitej. A my życzymy Wikipedii conajmniej 150 lat!
Netflix a ograniczenia terytorialne prawa autorskiego
Netflix to idealny przykład, że geoblocking w świecie wirtualnym ma się dobrze. Krótko trwała radość z udostępnienia usług Netflix w Polsce – okazało się, że Polacy nie mają dostępu do wielu pożądanych treści. Nadal więc aby uzyskać dostęp do wielu treści trzeba używać VPN. Niejako wbrew interesom użytkowników Netflixa, firma jednak otwarcie zapowiedział, że będzie rozwijał narzędzia do wykrywania i blokowania tych użytkowników, którzy maskują swoje prawdziwe położenie geograficzne. Więcej o sprawie można przeczytać w Dzienniku Internautów i the Guardian.
Najciekawsze wyroki dotyczące prawa własności intelektualnej z 2015 roku
Na portalu Lookreatywni opublikowano subiektywny przegląd najciekawszych wyroków dotyczących prawa własności intelektualnej z minionego roku. Jedno jest pewne – warto przyglądać się zarówno polskiemu, jak i międzynarodowemu kierunkowi, w jakim ewaluuje linia orzecznicza w sprawach dotyczących IP.
Wnioski notice and take down – skala zjawiska na przykładzie Google
W 2015 roku do Google skierowano ponad pół miliarda wniosków o usunięcie potencjalnie nielegalnych linków z wyszukiwarki. W porównaniu z wynikiem z 2014 roku – 345 milionów zgłoszeń – odnotowano wzrost o 60%.Choć Google nie udostępnia rocznych sprawozdań, grupa TorrentFreak zsumowała dane raportów tygodniowych z całego 2015 roku i otrzymała w ten sposób wynik 558 860 089 zgłoszeń dotyczących nadużycia praw autorskich.
Kolejna odsłona sporu o pomocnicze prawo autorskie dla wydawców prasy
Grupa niemieckich wydawców, ukonstytuowana jako VG Media, złożyła pozew przeciwko Google. Grupa twierdzi, że naruszone zostały jej prawa do pomocniczego prawa autorskiego dla wydawców (ancilliary copyright, funkcjonujące w Niemczech od 2013 roku). Wydawcy domagają się wynagrodzenia za prezentowanie ich treści w wynikach wyszukiwarki Google.
Nowe oblicze copyright trollingu?
Margi Bennett, CC-BY, www.flickr.com
Tommy Funderburk, wcześniej znany jako „troll prawnoautorski” i którego firma, Payartists, specjalizowała się w
wysyłaniu wezwań dotyczących potencjalnych naruszeń praw autorskich, porzucił ten model biznesowy. Jego nowy start-up, Muzit, wykorzystuje ten sam bittorrent i oprogramowania nadzoru prawa autorskiego w Internecie. Jednak teraz użytkownicy dostają w imieniu muzyków listy nie zawierające żądania zapłaty pieniędzy, ale zaproszenia fanów do współpracy z muzykami, oferując im przynależność do fanklubów. Więcej o sprawie pisze Boingboing.
Prawo autorskie a cukiernictwo
Liczne chorwackie cukiernie otrzymują wezwania do zapłaty odszkodowania za naruszenia praw autorskich, o czym pisze TorrentFreak. Wezwania dotyczą wykorzystania postaci z filmowych kreskówek Disneya. Powód? Istnieje już cukiernia, Cake Factory, która otrzymała licencję wyłączną od Disneya na wykorzystywanie postaci przy produkcji tortów.
Po długiej świątecznej przerwie zapraszamy do lektury nowego wydania Kserokopii. A w nim piszemy o tym, czyja twórczość 1 stycznia 2016 roku trafiła do domeny publicznej, opisujemy głośną w ostatnich dniach sprawę “Dziennika” Anny Frank oraz najnowszy wyrok ws. praw autorskich do ‘selfie’ małpy. Na koniec polecamy wywiad nt. prawa autorskiego w szkołach z Agnieszką Bilską oraz zapraszamy do dzielenia się naszym raportem “Prawo autorskie w czasach zmiany” w języku angielskim.
Nowości w domenie publicznej w 2016 roku
Nowy Rok jak zawsze wita nas dużą dawką dobrej twórczości, która trafia do domeny publicznej. Od 1 stycznia 2016 swobodnie można korzystać z dzieł autorów, którzy zmarli w 1945. Są to m.in. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Edward Okuń, Wincenty Witos czy Otto Neurath. Z tej okazji The New York Public Library udostępniła online ponad 180 tysięcy manuskryptów, map, fotografii i grafik, które można za darmo pobrać w bardzo wysokiej rozdzielczości. Pełna lista autorów dostępna jest na stronie Koalicji Otwartej Edukacji.
Kto jest autorem “Dziennika” Anny Frank?
1 stycznia do domeny publicznej powinna trafić także jedna z najpopularniejszych książek dotyczących holocaustu – “Dziennik” Anny Frank. Powinna, gdyż fundacja, która jest właścicielem praw ogłosiła, że chce dodać ojca dziewczynki – Otto Franka – jako współautora pamiętnika. Tym sposobem przejście Dziennika do domeny publicznej nastąpiłoby dopiero w 2050 roku. Na szczęście pod koniec grudnia holenderski sąd rozstrzygnął, że Anna Frank jest jedynym autorem “Dziennika”.
“Dziennik” i inne problemy prawa autorskiego
Określenie autorstwa “Dziennika” Anny Frank nie zakończyło jednak problemów związanych z prawnoautorską ochroną utworu. Zgodnie z wyrokiem sądu, ze względu na wprowadzone w prawie holenderskim przepisy przejściowe, niektóre z części pamiętnika nadal chronione są prawem autorskim, gdyż zostały po raz pierwszy opublikowane w 1986 roku jako wydania krytyczne. Sąd rozstrzygnął także w innej ważnej sprawie – możliwości korzystania z tego tekstu w celu prowadzenia badań naukowych. O tym więcej w tekście Paula Kellera na stronie Stowarzyszenia Communia.
Małpa bez praw do swojego 'selfie’
Historię samicy makaka o imieniu Naruto, która ukradła aparat brytyjskiego fotografa Davida Slatera, żeby zrobić sobie ‘selfie’ zna chyba każda osoba interesująca się prawem autorskim. Zdjęcie stało się bardzo popularne w internecie. W związku z tym szybko pojawiły się próby zawłaszczenia do niego praw. O interesy małpy walczyła nawet jedna z organizacji broniących praw zwierząt. Na początku stycznia sąd federalny w San Francisco orzekł jednak, że małpa nie może posiadać praw do zdjęć, bo prawo autorskie nie obejmuje zwierząt.
Prawo autorskie w szkołach – wywiad z Agnieszką Bilską
W szkole edukacja w zakresie praw autorskich wciąż nie jest wystarczająca – ani dla nauczycieli, ani dla studentów i uczniów – mówi w wywiadzie przeprowadzonym przez Natalię Mileszyk z Centrum Cyfrowego – Agnieszka Bilska, nauczycielka od lat promująca wykorzystanie nowych technologii w edukacji. W rozmowie więcej na temat problemów prawa autorskiego w edukacji i zaletach korzystania przez nauczycieli z OZE, czyli otwartych zasobów edukacyjnych.
“Prawo autorskie w czasach zmiany” w wersji angielskiej
A na koniec polecamy i zapraszamy do dzielenia się jednym z naszych najciekawszych raportów, „Prawo autorskie w czasach zmiany”, który w styczniu ukazał się w wersji angielskiej.
W ramach programu „Wizja lokalna” nawiązaliśmy współpracę z instytucjami dziedzictwa i z organizacjami pozarządowymi, testując możliwości serwisu Otwarte Zabytki i powiązanych z nim narzędzi. W ten sposób powstało osiem projektów koncentrujących się na lokalnym dziedzictwie i jego znaczeniu dla lokalnej społeczności. Działania w ramach programu „Wizja lokalna” zostały zrealizowane w Gdańsku, łódzkich Bałutach, katowickim Dębie, warszawskiej Radości, Oleśnicy, Zduńskiej Woli i w Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.
Niniejsza publikacja – będąca zapisem przebiegu naszej pracy w ramach programu „Wizja lokalna” – zawiera wszystkie komponenty, które złożyły się na program, a więc wykłady, szkolenia i webinaria oraz studia przypadków z każdej z uczestniczącej w programie instytucji.
Mamy również kilka papierowych egzemplarzy publikacji, którymi chętnie się podzielimy!
Zainteresowane osoby prosimy o odpowiedzi na krótkie pytania:
-do czego wykorzystasz publikację?
-z kim się nią podzielisz?
-z jaką instytucją/organizacją jesteś związany/związana?
Wyślijcie je w treści maila na adres emajdecka@centrumcyfrowe.pl
Mówi się, że rozwój technologii dzieli ludzi. My uważamy, że ma szansę również ich łączyć. W Centrum Cyfrowym wierzymy, że umiejętnie wykorzystując potencjał technologii, można usprawniać pracę, budować zaangażowanie, wspierać kreatywność. Wspólnie z Creative Commons Polska od ponad dekady wspieramy instytucje w otwartym dzieleniu się zasobami oraz rozwijaniu narzędzi i metod pracy, które usprawniają ich działania oraz budują trwalsze, oparte na zaufaniu relacje z odbiorcami. Realizując tę misję, tworzymy projekty, które pozwalają nam weryfikować nasze pomysły, dostarczać instytucjom przydatnych materiałów i rozwiązań oraz nawiązywać współpracę z tymi, którzy mogą wykorzystywać to, co tworzymy, w swojej codziennej pracy. Przykładami takich projektów są Otwarte Zabytki oraz Otwarte Zabytki. Digitalizacja.
Wydana przez Centrum Cyfrowe publikacja adresowana jest do wszystkich instytucji, które rozważają digitalizację posiadanych przez nie materiałów urzędowych. Stanowi ona przede wszystkim praktyczny przewodnik, który może przeprowadzić pracowników instytucji przez kolejne etapy procesu, odpowiedzieć na pytania i wyzwania, rozwiązać dylematy prawne oraz pomóc w oszacowaniu kosztów takiego działania. Publikacja zawiera rekomendacje dotyczące sposobów i standardów udostępniania materiałów, opis praktycznych korzyści otwartego dzielenia się cyfrowymi zasobami oraz przykłady korzyści płynących z możliwości ich swobodnego przetwarzania przez użytkowników.