8 tematów ważnych dla nas w 2017 – podsumowanie działań w zakresie polityk publicznych

W Centrum Cyfrowym jesteśmy orędownikami otwartego internetu. Ważną częścią naszej działalności jest udział w procesie kształtowania tych polityk publicznych, które regulują różne warstwy internetu. W 2017 roku najważniejsza były dla nas działania dotyczące europejskiej reformy praw autorskich. Dużo pracy włożyliśmy nie tylko w działania rzecznicze, ale też w badania, kampanie i działania sieciujące działaczy.

Reforma europejskiego prawa autorskiego

Decyzja o tym, jak będzie wyglądało prawo autorskie, a co za tym idzie do czego i na jakich zasadach będziemy mieli dostęp, zapadnie nie nad Wisłą, ale w Brukseli. Od września 2016 uczestniczymy w pracach legislacyjnych nad nową dyrektywą. Nasze działania prowadzimy poprzez stowarzyszenie Communia, zrzeszające organizacje współpracujące w Europie nad reformą.

Jednym z głównych obszarów naszych działań jest wpływ prawa autorskiego na sektor edukacji. Instytucje edukacyjne dotychczas nie poświęcały prawu autorskiemu zbyt wiele uwagi – zmieniamy to poprzez projekt Copyright for Education, który realizujemy razem z holenderskim Kennislandem i Creative Commons Portugal. Razem budujemy sieć organizacji opowiadających się za prawem autorskim przyjaznym edukacji. W zeszłym roku przeprowadzilismy kampanię “Right copyright for education”, a nasze działania popiera obecnie ponad 50 organizacji. W ramach projektu byliśmy też odpowiedzialni za badanie postaw edukatorów wobec prawa autorskiego – przedstawione w raporcie “Twórca, buntownik, strażnik, nieświadomy użytkownik. Nauczyciele i nowoczesne praktyki edukacyjne”.

Zajmowaliśmy się też wyjątkiem rzecz eksploracji tekstów i danych – w ramach projektu FutureTDM badaliśmy wpływ text and data mining na gospodarkę.  Walczyliśmy też z kontrowersyjną propozycją nowych praw pokrewnych dla wydawców prasy i jeszcze bardziej kontrowersyjnym pomysłem na obowiązkowe filtrowanie treści przez pośredników.

domena publiczna, fot. Goodfreephotos.com

W staraniach o dobrą reformę prawa autorskiego nie jesteśmy sami. Wraz z innymi polskimi organizacjami wystosowaliśmy list do prof. Piotra Glińskiego, dotyczący filtrowania treści. Apelujemy w nim, by Rząd Polski zajął zdecydowane stanowisko przeciw niektórym zaproponowanym przez Komisję rozwiązaniom. W tej sprawie pisaliśmy też do polskich europarlamentarzystów.

Rok 2018 zapowiada się dla Communii równie intensywnie – przed nami kluczowe głosowania nad nowym europejskim prawem autorskim.

Ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego

Nasze działania nad otwartością zasobów publicznych skupiały się przede wszystkim na kwestiach związanych z przepisami o ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego. To najważniejsza w tym momencie regulacja, zapewniająca taką otwartość.

Sama informacja sektora publicznego jest bezużyteczna, jeśli z niej się nie korzysta w sposób twórczy. Ustawa o reuse funkcjonuje od 2016 roku, jednak nadal pozostaje to temat w którym jest dużo do zrobienia – a więc analizujmy, szkolimy i postulujemy o zmiany w tym temacie. Wraz z Fundacją ePaństwo zbadaliśmy, jak ten akt prawny funkcjonuje i przygotowaliśmy raport na pierwsze urodziny ustawy. Udało nam się też przeprowadzić krytyczną analizę samego tekstu prawnego, w którym jest wiele nieścisłości.

Naszym ulubionym tematem jest funkcjonowanie przepisów reuse w sektorze kultury. W 2017 kilkukrotnie szkoliliśmy z tego tematu we współpracy z Narodowym Instytutem Muzealnictwa i Ochrony Zabytków. Analiza problemów z wdrożeniem ustawy w muzeach opublikowaliśmy w roczniku Muzealnictwo.  

A ponieważ obecny stan prawny nas nie satysfakcjonuje, przedstawiliśmy propozycję kierunku zmian Komisji Europejskiej – uprzedzającą planowaną rewizję dyrektywy.

Polityka otwartości w edukacji

Skupiając się na regulacji wykorzystania zasobów i technologii w edukacji, traktujemy reformę prawa autorskiego i promowanie polityk otwartościowych jako dwie strony jednego medalu.

W 2017 roku obchodziliśmy dziesiątą rocznicę Deklaracji Kapsztadzkiej, manifestu definiującego ruch otwartej edukacji. Z tej okazji zrealizowaliśmy projekt CPT+10, w ramach którego grupa ekspertów z całego świata wypracowała dziesięć nowych kierunków dla rozwoju polityk otwartej edukacji.

Równie ważna dla nas była piąta rocznica Deklaracji Paryskiej UNESCO, z okazji której UNESCO prowadziło prace nad nową agendą otwartej edukacji. Uczestniczyliśmy w europejskich konsultacjach agendy, a w czasie Kongresu UNESCO zorganizowaliśmy dwa wydarzenia satelitarne: o działaniach rzeczniczych organizacji pozarządowych i o reformie prawa autorskiego.

Od roku tworzymy też sieć organizacji zajmujących się politykami otwartej edukacji w naszym regionie. W 2017 roku zorganizowaliśmy drugą edycję OER Policy Forum, wydarzenia, na którym spotkali się działacze i eksperci z 30 krajów.

Creative Commons – nowe otwarcie światowej sieci CC

Licencje i inne narzędzia Creative Commons pozostają od lat jednym z podstawowych narzędzi, z pomocą których rozwijamy polityki otwartościowe. Centrum od powstania jest polskim partnerem Creative Commons, od lat angażujemy się też w animowanie międzynarodowej sieci działaczy CC. W 2017 roku został sfinalizowany proces strategicznej restrukturyzacji sieci CC, którego współprzewodniczącym z ramienia organizacji partnerskich był Alek Tarkowski. Wypracowany nowy model struktur CC na świecie lepiej odpowiada obecnym wyzwaniom, przed którym stoimy, a które nie dotyczą już tylko lokalizowania licencji.

Sieci, szkolenia, wydarzenia

Wypracowany przez nas model działania opiera się bardzo mocno na wspólnym działaniu. Zależy nam na sieciowaniu i współpracy z innymi działaczami i organizacjami, szczególnie w skali międzynarodowej. W 2017 roku, oprócz budowania sieci globalnej Creative Commons, bylismy zaangażowani w:

Poza tym byliśmy wszędzie tam, gdzie dyskutuje się o otwartym internecie – prezentujemy nasze podejście i propozycje zmian. Natalia Mileszyk była współorganizowała festiwal Mozfest, w ramach zespołu odpowiedzialnego za jeden z pięciu tematów festiwalu – otwarte innowacje. Na zjeździe Creative Commons byliśmy odpowiedzialni za ścieżkę tematyczną „Future of the Commons”. Współorganizowaliśmy warsztat strategiczny projektu Cape Town + 10 years. Braliśmy też aktywny udział w Internet Freedom Festival, RightsCon, Re:publica, CopyCamp.

Otwarty internet

Otwarty internet to dla nas nie tylko kwestia otwartości zasobów, ale także infrastruktury, funkcjonowania platform internetowych, wykorzystania sztucznej inteligencji, decentralizacja sieci. Za każdym razem staramy się, by w debacie uwzględniać nie tylko perspektywę rynkową i technologiczną, ale przede wszystkim społeczną. W naszym stanowisku dla Rady Cyfryzacji przedstawiamy uwagi dotyczące kierunku zmian w kluczowych dla rozwoju otwartego internetu tematach: text and data mining, dostępu do treści online i roli pośredników internetowych w gospodarce opartej na wiedzy.

Dlatego też włączyliśmy się w prace nad Internet Governance Forum Polska, w którego Komitecie Sterujacym Alek Tarkowski reprezentuje trzeci sektor. Pierwsze forum IGF Polska, zorganizowane na jesieni 2017, było ważnym punktem w debacie o regulacji internetu i technologii cyfrowych.

Future Lab – jak inaczej mówić o regulacji?

W naszej pracy stale szukamy sposobów tłumaczenia zawiłych kwestii związanych z regulacją technologii cyfrowych. W 2017 roku po raz pierwszy zrealizowaliśmy projekt artystyczny, poprzez który chcieliśmy inaczej tłumaczyć problemy z prawem autorskim. Zależało nam na poszukaniu innego języka, niż typowe dla nas raporty policy czy analizy prawne. Efektem prac, do których zaprosiliśmy Jakuba Koźniewskiego z PanGeneratora i Marcina Talarka z IRL, jest projekt “Future not made in the EU”. Użyliśmy metod dizajnu spekulatywnego by opowiedzieć historie o trzech startupach i trzech technologiach przyszłości, na które będą miały wpływ obecne regulacje.

Promujemy też temat myślenia o przyszłości w ramach sieci Creative Commons – w zeszłym roku byliśmy odpowiedzialni za ścieżkę tematyczną “Future of the Commons” na dorocznym zjeździe CC.

Geoblocking

Geoblocking to jeden z prawnych mechanizmów ograniczania obiegów treści pomiędzy użytkownikami w różnych krajach. Brak możliwości dostępu do treści zamieszczonych w internecie w innych krajach utrudnia wymianę myśli, dzieł nauki i kultury, a twórcom ogranicza dostęp do odbiorców ich twórczości. W tym roku braliśmy aktywny udział w pracach dotyczących tego zagadnienia w Ministerstwie Rozwoju poprzez przedstawianie naszych stanowisk i udział w grupach roboczych – chcieliśmy, by rząd RP poparł zniesienie geoblockingu również w zakresie utworów chronionych prawem autorskim.

***

Wszystkie tematy pozostają dla nas nadal aktualne. Pracujemy obecnie nad dopracowaniem naszej strategii i układamy różne zagadnienia tak, by uzupełniały spójną wizję otwartego internetu, na rzecz którego działamy.

1 komentarz »

  1. Chapeau bas 🙂

    Komentarz by Marcin — 5 marca 2018 @ 11:05

RSS feed for comments on this post.

Leave a comment

O ile nie jest to stwierdzone inaczej, wszystkie materiały na stronie są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Cyfrowego.
Creative Commons License

Fundacja Centrum Cyfrowe
ul. Chmielna 24/2,
00-020 Warszawa
kontakt@centrumcyfrowe.pl

Nasi partnerzy

 

Należymy do:
logo koalicji otwartej edukacji  Member of The Internet Defense League
logo koalicji Copyright For Creativity       logo koalicji stowarzyszenia communiaofop_logo