Warsztaty rozpoczęliśmy inspirującym wykładem badacza i projektanta interakcji, Wiesława Bartkowskiego, który opowiedział o kreatywnym kodowaniu jako metodzie tworzenia doświadczeń w przestrzeni muzealnej. Omówiliśmy innowacyjne sposoby wykorzystania programowania w kulturze na przykładach projektów takich jak wystawa „Miara Pokoju. Quantum of Peace”, czy Interaktywna instalacja MICKEYPHONE. Rozmawialiśmy też o roli doświadczeń interaktywnych w misji edukacyjnej instytucji kultury. Osobom zainteresowanym pogłębieniem znajomości tematu polecamy wykład Wiesława na konferencji TEDxSGH, a także kilkugodzinne, praktyczne warsztaty z kreatywnego kodowania z Wiesławem, które organizujemy w lipcu: http://bit.ly/2ummoY7.

foto: Weronika Sarnowska
Po wykładzie otwierającym, skupiliśmy się na określeniu grup docelowych, do których instytucje skierują swoje narzędzia. Pogłębioną wiedzę o użytkownikach uzyskaliśmy dzięki badaniom, które uczestnicy zrobili wewnątrz swoich instytucji. Dane na których pracowali to m.in. analizy mediów społecznościowych, statystyki odwiedzin stron internetowych, prośby o dostęp do archiwów, a także wywiady z pracownikami biur informacyjnych i działów edukacji. Uzyskany pełniejszy obraz konsumentów kultury umożliwił wyselekcjonowanie określonych grup, do których skierowane zostaną nasze narzędzia. Są to bardzo różnorodne grupy – dwie z instytucji planują dotrzeć do dzieci i młodzieży, podczas gdy inna nakierowuje narzędzie na pasjonatów odkrywania i dokumentowania własnych korzeni – z czego wiele osób to Polacy żyjący na stałe za granicą. Aby lepiej zrozumieć potrzeby i zachowania naszych grup odbiorców, opracowaliśmy dla nich persony i mapy empatii.

Dzień pierwszy warsztatów uczestnicy ukończyli ze zdefiniowanymi grupami docelowymi, a także z jasno postawionym wyzwaniem, określających do kogo, i w jakim celu kierować będą swoje narzędzia.
Drugi dzień spotkania spędziliśmy na doprecyzowaniu pomysłów na narzędzia przy pomocy impact-effort matrix oraz na ich weryfikacji z programistą pod kątem wymagań technologicznych. W duchu projektowania zorientowanego na użytkownika, stworzyliśmy także pierwsze ścieżki użytkownika, aby upewnić się, że poruszanie po proponowanych narzędziach będzie przyjazne, intuicyjne i angażujące.
Po warsztatach mieliśmy przyjemność zwiedzić wystawę stałą nowo otwartego Muzeum Warszawy (MW jest jedną z czterech instytucji, z którymi współpracujemy w ramach Pracowni). Naszą uwagę przykuła zwłaszcza wizualizacja danych o zmianach, jakie na przestrzeni wieków zachodziły w Warszawie. Wizualizacja była współtworzona z pracownikami Medialabu Katowice, z którymi współpracujemy i którzy na podstawie podobnych danych stworzyli wizualną historię Katowic Apetyt na Radykalną Zmianę.

foto: Weronika Sarnowska
Kolejne spotkanie Pracowni Otwierania Kultury odbędzie się w połowie września. W międzyczasie uczestnicy będą pracowali nad pogłębieniem pomysłów na własną rękę oraz zdobywali pogłębioną wiedzę o wybranych grupach docelowych. Wakacje to także idealny moment na lekturę związaną z tematyką Pracowni! Polecamy zwłaszcza „APPetyt na APPlikacje. Praktyczny przewodnik”, publikację jednej z mentorek Pracowni, Sylwii Żółkiewskiej, oraz publikacje dostępne w kompendium wiedzy na stronie Otwartej Kultury.
W tym numerze Kserokopii prezentujemy najnowsze orzeczenie TSUE dotyczące portalu Pirate Bay i wyniki głosowania nad reformą prawa autorskiego w pierwszej z komisji Parlamentu Europejskiego – Rynku Wewnętrznego. Zachęcamy również do zapoznania się z raportami o funkcjonowaniu dozwolonego użytku w Europie i dostępie do nielegalnych treści w Polsce oraz dementujemy nieprawdziwe stwierdzenie komisarza Ansipa o systemach monitorowania treści. Zapraszamy również na prezentację raportu, który przygotowaliśmy z Fundacją ePaństwo – “Ustawa o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego rok po wejściu w życie” – już w najbliższą środę.
Diego Gomez to doktorant z Kolumbii, który za wrzucenie nie swojej pracy magisterskiej do sieci może skończyć w więzieniu na 8 lat. Oczywiście nie popieramy naruszenia prawa autorskiego (dlatego też staramy się, by prawo to było bardziej dostosowane do XXI wieku), uważamy jednak te zarzuty karne za oburzające – dlatego zachęcamy do wsparcia akcji crowdfundingowej na obrońców Diego. Więcej można przeczytać na blogu Stowarzyszenia Communia.

„Wizja lokalna” to program adresowany do osób zaangażowanych w działania edukacyjne i animacyjne wokół lokalnego dziedzictwa. Jego ideą jest wspieranie kadr kultury w pracy na rzecz budowania społeczności wokół prowadzonych działań, wdrażanie partycypacyjnych modeli pracy z odbiorcami oraz nowych narzędzi cyfrowych i powiązanych z nimi modeli (współpracy.
Do wspólnej pracy zapraszamy 6 lokalnych instytucji kultury z całej Polski.
W czasie trwania projektu, przy wsparciu merytorycznym Centrum Cyfrowego, uczestnicy zrealizują projekty ze społecznościami lokalnymi, w trakcie których zostanie wykorzystany serwis Otwarte Zabytki.
Otwarte Zabytki to współtworzony w ramach “cyfrowego czynu społecznego”, dostępny dla wszystkich katalog rozwijany od 2012 roku przez Centrum Cyfrowe, metodą crowdsourcingową. Jest źródłem zasobów i informacji na temat materialnego stanu obiektów zabytkowych w Polsce. Jednocześnie, stanowi także przystępne i łatwe w obsłudze narzędzie do budowania i animowania społeczności lokalnej poprzez włączanie jej w działania kulturalne i edukacyjne skoncentrowane wokół historii i architektury danego regionu.
W dwóch edycjach projektu powstało 8 projektów i 7 spacerowników wykorzystujących Otwarte Zabytki. Więcej o nich można przeczytać w naszych publikacjach: http://bit.ly/1RTXmrx oraz http://bit.ly/2tshMQs.
Warsztaty rozpoczynające projekt odbędą się 18 i 19 lipca w Warszawie. Zwracamy koszty podróży, zapewniamy nocleg oraz wyżywienie. Podczas warsztatów zaproponujemy wprowadzenie do prawa autorskiego i licencji Creative Commons, opowiemy o serwisie Otwarte Zabytki, wspólnie zastanowimy się nad możliwościami wykorzystania serwisu w lokalnych instytucjach kultury i wypracujemy trzy scenariusze działań, które będą później testowane w instytucjach biorących udział w projekcie.
Działania z lokalnymi społecznościami powinny odbyć się w lipcu i/lub sierpniu. We wrześniu lub październiku odbędzie się ewaluacja zrealizowanych działań z Latającymi Animatorami Kultury Towarzystwa Inicjatyw Twórczych “ę”. Dzięki temu zostaną przygotowane ostateczne wersje scenariuszy, które zostaną wysłane do lokalnych instytucji kultury w całej Polsce.
Udział w projekcie jest bezpłatny.
Do udziału szczególnie zapraszamy osoby z ośrodków o ograniczonym dostępie do kultury i oddalone od dużych ośrodków miejskich. By zgłosić swoją chęć udziału w projekcie, prosimy o odpowiedź na kilka pytań znajdujących się w formularzu: https://goo.gl/forms/Z2LK9qDsuJ92qZHm2. Zgłoszenia przyjmujemy do 9 lipca do godziny 23.59. Wyniki rekrutacji ogłosimy 11 lipca.
Na wszelkie dodatkowe pytania odpowie Ewa Majdecka (emajdecka@centrumcyfrowe.pl).
Partnerem projektu jest Towarzystwo Inicjatyw Twórczych “ę”. Dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w Warszawie w ramach Programu „Patriotyzm Jutra”.

Zaproszenie w formacie pdf.
Grzegorz D. Stunża – wykładowca, badacz, trener i autor materiałów edukacyjnych. Adiunkt w Pracowni Edukacji Medialnej w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Gdańskiego. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Edukacji Medialnej. Członek Komitetu Głównego Olimpiady Cyfrowej i ekspert finansowanego przez MEN projektu „Cybernauci – kompleksowy projekt kształtowania bezpiecznych zachowań w sieci”. W ramach
Wydarzenie jest częścią cyklu KulturLab realizowanego przy serwisie „Edukator Medialny” w ramach projektu „KulturLab – nowe technologie w edukacji kulturalnej. Innowacje, narzędzia, metody” (stypendium MKiDN z zakresu animacji i edukacji kulturalnej).29 maja mieliśmy przyjemność gościć Effie Kapsalis, Chief of Content and Communications Strategy w Smithsonian Institution. Rolą Effie jest tworzenie strategii, wedle której zasoby archiwum, a także powiązane z nimi historie, są udostępniane i promowane w sieci. Ma bogate doświadczenie w budowaniu społeczności wokół działań swojej instytucji – poprzez wydarzenia, kampanie, gry i narzędzia cyfrowe angażujące odbiorców. Przykładowe projekty, które prowadziła, to produkcja aplikacji mobilnej „Castle of Curiosities”, kampania „Ask an Archivist” na Twitterze, czy edit-a-thon Wikipedii, podczas którego uczestnicy uzupełniali internetową encyklopedię o informacje o Afroamerykańskich naukowczyniach, o których wcześniej brakowało informacji w sieci. Effie prowadzi też współpracę online z szeroką siecią wolontariuszy – do transkypcji niektórych zbiorów Smithsonian używa crowdsourcingu. Effie promuje ustrukturyzowane, strategiczne podejście do planowania oraz ewaluacji działań w obszarze kultury.
Podczas poniedziałkowego spotkania Effie podzieliła się z nami swoją strategią oraz narzędziami, które stosuje w Smithsonian Institution w celu budowania zaangażowania publiczności i docierania do nowych odbiorców. Po krótkim wykładzie wprowadzającym, poprowadziła warsztat, w którym uczestnicy, korzystając z wiedzy i doświadczenia Effie oraz stosowanych przez nią metod, weryfikowali aspiracje i strategie swoich instytucji.

Visitors in Front of the Arts & Industries Building During the 1950s, Smithsonian Institution, domena publiczna
Instytucje kultury mają możliwość korzystania z wachlarza platform internetowych, mediów społecznościowych, rozwiązań cyfrowych, aplikacji mobilnych i strategii komunikacji, w celu angażowania istniejących i potencjalnych odbiorców w zbiory dziedzictwa. Aby jak najefektywniej zaplanować kampanię w tym gąszczu dostępnych rozwiązań, należy ustrukturyzować podejście do planowania, przeprowadzania oraz oceny projektu. U podstaw nowych programów powinno leżeć zrozumienie, jakie strategiczne cele instytucji będą miały one za zadanie realizować, i jakie są ich oczekiwane rezultaty. Kluczowym aspektem jest zrozumienie, do jakiej grupy odbiorców instytucja stara się dotrzeć, i jakie taktyki zapewnią działaniom skuteczność.
Effie Kapsalis w swoim wykładzie kładła nacisk także na mierzenie rezultatów przy użyciu dokładnie określonych wskaźników, które pozwolą ocenić, czy projekt odniósł sukces, czy też porażkę. Efektywna ewaluacja pozwoli na refleksję, wyciągnięcie wniosków i uniknięcie popełnienia tych samych błędów w przyszłości. Rezultaty projektu dobrze jest też porównać z doświadczeniami innych instytucji, żeby zrozumieć, jak nasze działania wypadają na tle innych, i w jaki sposób można korzystać z już wypracowanych rozwiązań. Co ciekawe, Effie wraz z zespołem co kwartał weryfikują i udoskonalają obrane i wdrażane strategie.
Otwarty dostęp do zasobów kultury i angażowanie szerszej publiczności w aktywny udział w życiu instytucji, w tym we współtworzeniu treści, to cele które przyświecają pilotażowej edycji naszego projektu Pracowni Otwierania Kultury. Więcej informacji możecie znaleźć tutaj: https://otwartakultura.org/
Prezentacja Effie Kapsalis, jak również inne przydatne materiały, dostępne są tutaj: https://www.slideshare.net/effiekapsalis/engaging-the-world.
Wykład i warsztat odbyły się 29 maja jako pierwsze wydarzenie towarzyszące projektowi Pracowni Otwierania Kultury.
Effie Kapsalis gościła w Warszawie jako prelegentka festiwalu Sektor 3.0. Warsztat został zorganizowany we współpracy z Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego, które jest organizatorem i gospodarzem festiwalu, która odbywa się w dniach 30-31 maja w Warszawie.
Jak promować otwartość w edukacji? Jak rozmawiać o otwartości z administracją, a jak z uczniami i nauczycielami? Jak tworzyć zasoby i się nimi dzielić? Jakie działania możemy prowadzić wspólnie i jak możemy się nawzajem wspierać? – to tylko niektóre z tematów poruszanych podczas 2. edycji OER Policy Forum, która odbyła się 1-2 czerwca br. Eksperci, aktywiści i urzędnicy z ponad 20 krajów dyskutowali m.in. o tym, jak najlepiej tworzyć i wdrażać polityki publiczne dotyczące otwartości w edukacji na poziomach krajowym i międzynarodowym. Organizatorem wydarzenia było Centrum Cyfrowe.

Fot. Łukasz Matczak, CC BY
W tym numerze Kserokopii przedstawiamy nowe głosy w dyskusji dotyczącej europejskiej reformy prawa autorskiego. Zachęcamy do lektury artykułu poświęconego fenomenowi Netflixa i zmniejszającej się ilości naruszeń prawa autorskiego w internecie oraz kolejnego niepokojącego tekstu o trollingu prawnoautorskim. Poza tym zachęcamy do zapoznania się z wyrokiem kolumbijskiego sądu, ważnym z perspektywy otwartej nauki.
Stoimy na stanowisku, że tylko zmiana modeli biznesowych dostępu do treści może sprawić, że prawo autorskie będzie bardziej respektowane w internecie. Netflix jest tego doskonałym przykładem, przekonuje Bloomberg View. Dane pokazują, że od dawna liczba plików którymi dzielą się użytkownicy spada, a rośnie liczba subskrypcji na portalach streamingowych. (więcej…)
W tym numerze Kserokopii zachęcamy przede wszystkim do refleksji nad poziomem trwającej reformy prawa autorskiego – Politico ocenia ją bardzo nisko. Ponadto polecamy artykuły o tym, że sztuczna inteligencja jest wyzwaniem dla prawa autorskiego; brak nadzoru nad organizacjami zbiorowego zarządzania może prowadzić do nieprawidłowości finansowych; oraz dlaczego w Singapurze na taką skalę występują naruszenia prawnoautorskie w sieci.
Poza tym mamy wielką prośbę – chcemy takiego samego prawa dla wszystkich edukatorów w całej Unii Europejskiej, by mogli oni swobodnie nauczać bez obawy, że złamią przepisy. Jak można pomóc? Wystarczy wejść na http://bit.ly/wolnaedukacja, podpisać petycję i zachęcić do tego swoich znajomych w mediach społecznościowych używając: #fixcopyright #rightcopyright. Dziękujemy!
Czy kreacje sztucznej inteligencji powinny zostać objęte ochroną prawnoautorską? Jeśli tak, na czyją korzyść powinno to nastąpić? Komisja Prawna Parlamentu Europejskiego wydała w tym tygodniu Komisji Europejskiej zalecenie opracowania kryteriów ochrony „własnej twórczości intelektualnej” komputerów i robotów. Więcej o sprawie pisze Rzeczpospolita.
Czy prawo autorskie ma wpływ na codzienną pracę nauczycieli, rozwój innowacji i kreatywność w szkole? Postanowiliśmy to sprawdzić. Przeprowadziliśmy rozmowy z 30 nauczycielami z Polski, Estonii, Francji, Holandii i Niemiec. Wszyscy rozmówcy byli nauczycielami wyróżniającymi się na tle innych, wdrażającymi innowacje edukacyjne i aktywnie korzystający z nowych technologii. Wyróżniliśmy 4 najbardziej typowe role przyjmowane przez nauczycieli wobec prawa autorskiego: Twórca, Strażnik, Buntownik i najczęściej spotykany – Nieświadomy Użytkownik. O tym, od czego one zależą i co jeszcze udało nam się ustalić – tutaj. (więcej…)